بدل است با اعادهء جار يعنى آن روز عيدى باشد مر اول ما را كه اهل زمان ما اند و آخر ما كه از پس ما آيند و ابن عباس گفته كه معنى آنست كه اول و آخر ما از آن خوان بهره يابند مرويست كه نزول مايده در روز يكشنبه بود و لهذا نصارى آن را عيد خود ميدانند * ( وَآيَةً مِنْكَ ) * عطف است بر عيد يعنى تا باشد آن مايده علامتى از حضرت تو كه دلالت كند بر كمال قدرت تو و بر صحت نبوت من * ( وَارْزُقْنا ) * و روزى كن آن خوان را و يا توفيق شكرگذارى را بر آن * ( وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ) * و تو بهترين روزى دهندگانى زيرا كه خالق رزقى و معطى آن بدون عوض و در اين دلالت است بر آنكه عباد به يكديگر رزق ميدهند و اگر نه * ( وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ . . ) * بيوجه ميبود هم چنان كه جايز نيست كه گويند ( انت خير الالهة ) جهت آنكه غير او سبحانه معبودى نيست و اين منافات ندارد به آن كه خداى تعالى رازق همه است زيرا كه رازقيت اعم از آن است كه بتوسط غير باشد يا نه و چون عيسى عليه السلام اين دعا فرمود * ( قالَ اللَّه ) * فرمود خداى كه اى عيسى بگو با سايلان * ( إِنِّي مُنَزِّلُها ) * بدرستى كه من فرو فرستندهام اين خوان را * ( عَلَيْكُمْ ) * بر شما به جهت اجابت سؤال شما * ( فَمَنْ يَكْفُرْ ) * پس هر كه كافر شود * ( بَعْدُ ) * بعد از نزول مائده * ( مِنْكُمْ ) * از شما * ( فَإِنِّي أُعَذِّبُه ) * پس بدرستى كه من عذاب كنم او را * ( عَذاباً ) * عذاب كردنى كه * ( لا أُعَذِّبُه ) * عذاب نكنم اين نوع عذاب * ( أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ ) * يكى را از عالميان زمان شما يعنى از جميع عالميان چه ايشان بعد از جحود بقرده و خنازير مسخ شدند و به اين نوع عذاب معذب شدند و هيچ امت ديگر به اين نوع عذاب معذب نشدند و گويند مراد عذاب استيصال است از ابن عباس نقل است كه مراد نوعى اشد و اصعب است از عذاب دوزخ كه كافران و منكران مايدهء عيسى به آن معذب خواهند شد و عذاب منافقان نيز قريب به آن خواهد بود و گويند مراد به اين عذاب مسخ ايشان است ( و از ابى الحسن ) على بن موسى الرضا صلوات اللَّه عليهما مرويست كه
انهم مسخوا خنازير
و در مجمع آورده كه علما را خلاف است در نزول مائده حسن و مجاهد برانند كه آن نازل نشد بلكه قوم چون استماع اين شرط كردند اعراض نمودند و استغفار كردند از نزول آن و گفتند ( لا نريد ها و لا حاجة لنا فيها ) و صحيح آنست كه مائده نازل شد لقوله * ( إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْكُمْ ) * چه جايز نيست خلف در خبر او سبحانه و نيز اخبار مستفيض است از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و از اهل البيت عليهم السلم و از صحابه و تابعين كه آن نازل شده و از كعب مرويست كه ( انها نزلت يوم الاحد و لهذا اتخذه النصارى عيدا ) و ترجمهء اين آنفا مذكور شد و در كيفيت نزول و آنچه بر آن بوده خلافست از عمار بن
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 351
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٥١