عيسى است ان محتمل است كه مصدريه باشد يا مفسره * ( قالُوا آمَنَّا ) * گفتند ايمان آورديم * ( وَاشْهَدْ بِأَنَّنا مُسْلِمُونَ ) * و گواه باش به آنكه ما گردن نهاده گانيم فرمان ترا باخلاص و حواريان خواص عيسى بودند و نصارى و وجه تسميهء آن در ما تقدم سمت ذكر يافته و قتاده گفته كه ايشان وزراى او بودند از عكرمه نقل است كه ايشان دوازده
كس بودند فطرس - يعقويش - بحنس - اندرابيس - قيلس - قلماصيتا - توماس - يعقرين حلقانا - فداوس - قتانا - تودس بعد از آن خبر ميدهد از احوال ايشان بقوله * ( إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ ) * عامل آن اوحيت است و يا منصوبست به اذكر مقدر يعنى ياد كن وقتى كه گفتند حواريان * ( يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ ) * اى عيسى بن مريم هيچ ميتواند بود پروردگار تو * ( أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا ) * آنكه فرو فرستد بر ما * ( مائِدَةً مِنَ السَّماءِ ) * خوانى از آسمان اين كلام را قبل از تحقيق و استحكام معرفت گفتند و لهذا عيسى در جواب ايشان گفت * ( اتَّقُوا اللَّه ) * و نزد بعضى سؤال را بر زبان بنى اسرائيل كردند چنان كه قوم موسى از موسى سؤال رؤيت كردند و گويند مراد ايشان باستطاعت بر وجهى بود كه حكمت و ارادهء الهى مقتضى آن باشد بر طريقى كه قدرت تقاضاى آن كند پس صدور اين كلام از ايشان بر وجه استحكام معرفت بوده باشد يعنى آيا اراده و حكمت پروردگار تو تقاضاى آن مىكند كه مائده از آسمان انزال فرمايد بر ما و نزد بعضى ديگر يستطيع بمعنى تجيبك است و استطاع بمعنى اطلاع آمده است چون استجاب بمعنى اجاب يعنى آيا اطاعت تو مىكند و اجابت دعاى تو مينمايد خداى تو كه مائده بما فرستد و در مجمع آورده كه زجاج گفته كه احتمال دارد كه مسائله حواريان يكى از دو وجه بوده باشد اول آن كه مراد ايشان به آن زيادتى تثبيت و توطين نفس باشد بر ايمان كما قال ابراهيم رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى دويم آنكه اين مسائله قبل از علم ايشان بوده باشد بابراء اكمه و ابرص و احياء موتى و مائده بمعنى خوان است كه بر آن طعام باشد و بدون طعام او را مائده نميگويند و آن مشتق است از ( ماد الماء يميد اذا تحرك ) يا از ماده اذا اعطاه كأن آن اعطاى طعام مىكند بهر كه روى به آن آرد و نظير اين است شجرة مطعمة القصه چون حواريان اين سؤال كردند * ( قالَ ) * گفت عيسى در جواب ايشان كه * ( اتَّقُوا اللَّه ) * بترسيد از خداى و مثل اين سؤالها مكنيد * ( إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) * اگر هستيد شما باور دارندگان مر كمال قدرت او را و صحت نبوت مرا و يا اگر صادقيد در ادعاء ايمان پس اين نوع سؤالها مكنيد * ( قالُوا ) * گفتند از روى معذرت و تمهيد و بيان آنچه داعى
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 349
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٤٩