تشريح المسائل
* مقدمهء سوم از مقدمات پنجگانه صحيح و اعم در رابطهء با چه مطلبى است ؟
در رابطهء تصوير يك قدر جامع بين افراد صحيح يا اعم از صحيح و فاسد است .
* مراد از پاسخ مزبور چيست ؟
اينست كه : كسانى كه قائل به وضع اسماء براى خصوص ماهيت صحيح و يا اعم از صحيح و فاسد هستند ، يعنى : هريك از دو گروه صحيحى و اعمّى ناگزير از تصوير قدر جامع و قدر مشترك هستند تا بدينوسيله بتوانند اسماء را براى آن ماهيت قرار دهند .
* وجه اين عدم گريز و لابديّت چيست ؟
اينست كه : فى المثل : خصوص صحيحه از صلاة داراى مراتب و درجات و افرادى است :
1 - به لحاظ ازمنه : در هر زمانى از شبانهروز نماز خاصى واجب و يا مستحب شده است .
2 - به لحاظ افراد : بر هر فردى نمازهايى واجب شده است .
3 - به لحاظ حالات : در حال سفر ، نماز قصر و در حال حضر نماز تمام و هكذا . . . واجب شده است .
خلاصه اينكه :
بطور كلى از نماز كامل داراى اجزاء و شرائط تا نمازى كه همه چيز آن با اشاره برگزار مىشود ، هريك در شرائطى خاص واجب و يا مستحب مىشود . و داراى افراد و مصاديق متعدد است و حال آنكه ماهيتا يكى هستند .
* ضابطهء كلى در اينجا چيست ؟
اينست كه : به تعداد هر جزء و يا شرط كه عمدا و يا سهوا كم و زياد شود ، يك مصداق نماز فاسد درست مىشود .
حال : اعم از صحيح و فاسد نيز مراتبش به مراتب از مراتب خصوص صحيح يا فاسد بيشتر است .
* چرا ؟ زيرا : اعم از آن دو مىباشد و تمام مراتب هريك از صحيح و فاسد را دربر مىگيرد .
* با توجه به مراتب متعددهء مذكور :
1 - بر مبناى صحيحى كه صلاة تنها بر مراتب صحيحه اطلاق مىشود ، اين اطلاق چگونه اطلاقى است ؟ از نوع حقيقت است يا مجاز ؟