كرده است ؟ !
6 - وانگهى معاويه ولى خون عثمان و ذيحق در خونخواهى او نبوده است و خونخواهان شرعى وى فرزندانش بودهاند ، و اگر فرضا حق قصاص داشتند و از تحقق آن درمانده بودند بايد از خليفهء وقت دادخواهى مىنمودند تا وى - يعنى امير المؤمنين على ( ع ) - به دعواى ايشان رسيدگى و قضاوت مىكرد و او كه بنابر نص نبوى داناترين و شايسته ترين قاضى بود حكم خدا را باجرامى گذاشت .
آرى ، معاويه حق خونخواهى داشت ، اما نه حق خونخواهى عثمان را ، و مىتوانست قصاص خون خويشانش را از امير المؤمنين على ( ع ) بخواهد قصاص خون برادرش حنظلة بن ابى سفيان ، و جد مادريش عتبة بن ربيعه ، و دائىاش وليد بن عتبه بن ربيعه ، و پسر عموهايش عاص بن سعيد بن عاص بن اميه و عقبة بن ابى معيط بن ابى عمرو بن اميه را . اما او هرگز از اين موضوع دم نزد چون مىدانست كه مردم با او موافقت نخواهند نمود و خون آن مشركان را هدر و غير قابل قصاص مىدانند . به عكس خون عثمان را عنوان كرد و به شيوهء جاهليت كه هر يك از افراد قبيله ، خود را براى خونخواهى كشتهء قبيله ذيحق مىشمرد هر چند با آن كشته نسبت خويشاوندى دورى ميداشت . اين شيوهء جاهلى و نامشروع در گوش مردم بيگانه از دين شام اثر داشت و آنان را كه از تعاليم و آداب اسلام بى اطلاع بودند به موافقت بر مىانگيخت ، و به همين جهت معاويه با دغلبازى و شيوهء جاهلى توانست آنان را بفريبد و با خود همراه سازد . بنابراين جنگ معاويه چيزى نبود جز شعله اى از آتش كينههاى جنگ « بدر » و « احد » و براى گرفتن انتقام خون مشركان قبيلهء بنى عبد شمس كه در ميدانش به خاك هلاك افتاده بودند ، و اين حقيقت بر همه روشن بود و آشكار حتى بر دختران خانه نشين كه معمولا از جريانات سياسى و دقائق آن بىخبرند . ( 1 )
7 - اولين وظيفهء معاويه اين بود كه در برابر بيعتى كه به درستى انجام گرفته بود سر فرود آرد و به وحدت جامعه بپيوندد و سر از بيعت نپيچد و با اين كار نظام جامعه را بر هم نزند ، و سپس به حاكم بيعت شده مراجعه كرده اگر دعواى جزائى يى دارد اقامه نمايد و دادخواهى كند ، و اين در نامهء امير المؤمنين به معاويه درج است .
هامش
( 1 ) رك : غدير 9 ، سخن ام الخير دربارهء جنگها و لشكر كشىهاى معاويه .