مستحق عذابست بسبب افعال ماست در آن پس وقتى نوشيدن در آن مستقر باشد تقدير آن اينست : « فى شربها و فعل الميسر اثم كبير » در نوشيدن شراب و فعل قمار گناه كبيره است پس شامل مىشود اين نوشيدن قليل و كم و زياد آن را چنانچه اگر شراب حرام باشد هر آينه معقول بود كه مقصود به آن نوشيدن آن و انتفاع به آن باشد پس اين ايجاب مىكند حرمت كم و زياد آن را . ا ه
پس تمام اينها از نظر خليفه دور مانده و بيان شافى و قطعى ميخواست بعد از اين آيه و آيه سوره نساء بقولش : بار خدايا بيان كن براى ما بيان قطعى را و از آن دست برنداشت و منتهى از آن نشد مگر بعد از مدتى از عمرش بعد از نزول قول خداى تعالى * ( فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) * پس آيا پايان نميدهيد .
قرطبى در تفسيرش ج 6 ص 292 گويد : چون عمر فهميد كه اين تهديد سختى زيادتر بر معناى ( انتهوا ) است گفت : انتهينا پايان داديم و ديگر نميكنيم .
و ابن جزى كلبى در تفسيرش ج 1 ص 187 گويد : در آن توقيف و آگهى است كه متضّمن زجر و وعيد است و براى همين وقتى آيه نازل شد عمر گفت : انتهينا انتهينا ، توبه كرديم توبه كرديم .
و زمخشرى در كشاف ج 1 ص 433 گويد : از بليغترين آنچه نهى به آن شده مثل اينكه گفته است : بحقيقت كه تلاوت شد بر شما آنچه در آنست از انواع موانع و نواهى پس آيا شما با اين موانع دست برميداريد و منتهى ميشويد يا شما بر همان روش قبلى هستيد كه گويا موعظه نشده و منعى از شما نگشته است .
و بيضاوى در تفسيرش ج 1 ص 357 گويد : در قول خداى
الغدير ( فارسي ) — صفحة 117
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١١٧