صحابه بر جماع و آميزش ( مخصوص ) واجب نكرده وضوء را از مسّ و آميزش زن و كسى كه حمل كرده آن را بر لمس كردن با دست وضوء را از مسّ زن واجب كرده و تيمّم را براى جنب جايز ندانسته است .
سپس ثابت كرده باطل نشدن وضوء را بلمس كردن زن در هر حال چه از روى شهوت و انگيزه غريزه جنسى باشد يا غير شهوت سنّت نبويّه . پس گويد لمس كردن احتمال ميرود جماع و آميزش مخصوص باشد بنابر آنچه را كه على عليه السلام و ابن عباس و ابو موسى تأويل كردهاند . و احتمال ميرود منظور دست زدن باشد بنابر آنچه را از عمر و عبد الله بن مسعود روايت شده است .
پس چون روايت شده از پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله كه برخى از همسرانش را بوسيده سپس نماز خواند و وضوء نگرفت روشن كند اين مقصود خداى تعالى را .
و صورت ديگرى كه دلالت مىكند كه مقصود از آن جماع است و آن اينكه لمس كردن هر چند كه حقيقت در لمس با دست است پس آن چون اضافه بناء شده است لازم است كه مقصود از آن جماع و آميزش مخصوص باشد چنانچه وطئ حقيقت در راه رفتن با پاهاست پس وقتى اضافه به نساء شد معقول نيست كه غير جماع مقصود باشد همينطور اين و مانند آن قول خداى تعالى است * ( وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ ) * يعنى از پيش از آنكه با آنها مجامعت و آميزش كرده باشيد .
و نيز بدرستيكه پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله امر فرمود كه جنب تيمّم كند در اخبار صحيحه و وقتى از پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله حكمى وارد شد كه مرتب مىكند آن را لفظ آيه واجبست كه فعلش البته از
الغدير ( فارسي ) — صفحة 170
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١٧٠