ثابت شد پس كجا جائز است عمل بر طبق آن ؟ حقيقت اين است : امور جائزه يا مطلوبه اى كه در آنها سعه اى هست طبق آنچه كه گفته شد عمل در آنها جائز است و آن بر سه قسم است :
اول آنكه در امر مباحى باشد ، مثل اينكه شخص داراى كشف و شهود ، مىداند كه فلانى در فلان وقت مىخواهد پيش او بيايد يا تصميم او عملى خواهد شد يا نه يا آگاه است از آن اخبار و اعتقاد درست و نادرستى كه در دل دارد در نتيجه خود را براى آمدنش آماده مىكند و يا از آن دورى مىجويد .
عمل كردن بر طبق چنين علمى در اين گونه موارد براى او جائز و مشروع است چنان كه اگر دربارهء اين امور خوابى ببيند در صورتى كه مستلزم نامشروعى نباشد بر طبق آن عمل خواهد نمود .
دوم اينكه عمل كردن بر طبق آن به خاطر فائده اى باشد كه از آن اميد مىرود ، زيرا خردمند اقدام به عملى كه از عاقبتش مىترسد نمىكند نهايت آن كه گاهى روى عدم توجه به عاقبت كار ، نتيجهء ناخوش آيند پيش مىآيد .
كرامت چنان كه امتيازى است امتحانى هم هست تا از آن راه ببيند كه چه خواهيد كرد ، پس اگر حاجتى باشد يا جهتى آن را ايجاب كند ، مانعى نخواهد داشت و رسول خدا در موارد احتياج ، به امور پنهانى خبر مىداد و معلوم است كه پيامبر اكرم به تمام آنچه كه مىدانسته خبر نمىداده است ، بلكه تنها در بعضى اوقات و طبق مقتضاى نيازمنديها از آن استفاده مىفرموده است .
رسول خدا به كسانى كه پشت سرش نماز مىخواندند خبر داد كه : آنها را از پشت سر مىبيند ، گفتن اين مطلب به خاطر مصلحتى بوده كه در اخبار آن وجود داشته است با آنكه ممكن بوده بدون آن امر و نهيشان كند .
و همچنين است سائر كرامات و معجزاتش ، پس عمل امت پيامبر اكرم در اين مورد از مورد نخست سزاوارتر است ، ليكن با اين حال به خاطر ترس از عواقب سوء از قبيل عجب و خودخواهى و غيره بيش از جواز نخواهد بود .
الغدير ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١١٠