خواهد آمد .
لذا او در بين شجاعان نام و شهرتى ندارد فقط به عنوان هوش و مكر و تزوير مشهور گشته است .
بيهقى در ج 1 ص 39 « المحاسن و المساوى » خود آورده است كه :
عمرو بن عاص در روز جنگ صفين به پسرش عبد اللَّه گفت : درست نگاه كن در صفوف مقدم سپاه على پيداست ؟ عبد اللَّه گويد : نگاه كردم و على را ديدم ، به پدرم گفتم : اينست على كه بر قاطرى نشسته و قبا و كلاه سفيدى پوشيده است .
عمرو بن عاص با كمال نگرانى و ترس با خود گفت :
به خدا قسم ، امروز همانند جنگهاى زمان پيامبر ( ص ) از قبيل غزوهء « ذات السلاسل » و « يرموك » و « اجنادين » نيست . اى كاشك من از اين معركه دور مىبودم .
اينست آنچه همزمانهاى او ، از او درك نمودهاند ، و به زودى سخنان آنها كه دربارهء عمرو گفتهاند خواهد آمد .
بلى ابن عبد البرّ پس از گذشت زمانهائى طولانى چنين در نظر گرفته كه در كتاب خود « استيعاب » او را از يكَّه سواران قريش و دليران قوم در جاهليت به حساب آورد ، و شايد ابن منير ( 1 ) كه ده سال بعد از ابن عبد البر متولد شده بر سخن او در « استيعاب » وقوف يافته كه عمرو را چنين به شجاعت ستوده است !
ابن منير ، در قصيدهء خود چنين سروده :
و اقول ان اخطا معاوية فما اخطا القدر
هذا و لم يغدر معاوية و لا عمرو مكر
بطل بسوءته يقاتل لا بصارمه الذكر
ترجمه . . . مىگويم : اگر معاويه خطا كرد ، تقدير خطا ننمود !
هامش
( 1 ) يكى از شعراء غدير است كه در قرن ششم مىزيسته قصيده و شرح حالش در ضمن شعراء قرن ششم خواهد آمد .