على بن إبراهيم در كتاب تفسير خود ص 474 نقل مىكند كه حضرت صادق ( ع ) فرمود :
آياتى كه مذمت شعرا در آن شده مشمول كسانيستكه دين خدا را تغيير داده و با اوامر الهى مخالفت مىورزند و موجب نشر عقائد فاسد در بين مردم شده آنانرا به پيروى راههاى باطل وادارند .
مؤكَّد استفادهء ما از آيه دنبالهء آيه است كه ميفرمايد : * ( أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ ) * .
آيا نمىنگرى كه اين شاعران بهر درى مىزنند و بهر جانبى ميل پيدا مىكنند و به هر مذهب و عقيده اى در ميآيند .
در تفسير عياشى از حضرت صادق ( ع ) روايتى است كه حضرت فرمودند : مراد از آيه گروهى هستند كه علم غير صحيح آموخته و به گمراهى افتادند و مردم را به گمراهى سوق دادند .
پس در آيات نكوهشى ، ذمى دربارهء شاعران به حق نا رسيده است و تنها مراد آيه اين بوده كه شاعران باطل سرا را مذمت كند ؛ چه ، شعر با امواج نامرئيى كه بوجود مىآورد در روح شنونده اثر ميگذارد و قرآن مىخواهد جلوى اين اثرهاى نامطلوب شعر را بگيرد .
اسلام علاوه بر اينكه شاعران به حق را نكوهش ننموده تعريف هم نموده است :
روايتى است كه شيعه و سنى نقل كنند : إنّ من الشعر لحكمة و إنّ من البيان لسحرا ( 1 ) : پاره اى از شعرها حكمت است و برخى بيانها چون جادو مؤثر است .
هامش
( 1 ) مسند احمد 1 : 269 ، 273 ، 303 ، 332 ، سنن دارمى 2 : 296 . صحيح بخارى كتاب طب باب « ان من البيان سحرا » . مجنى ابن دريد : 22 . تاريخ بغداد 3 :
98 ، 258 و ج 4 : 254 و ج 8 : 18 ، 314 . بيان و تبيين جاحظ 1 : 212 ، 275 .
رسائل جاحظ : 235 . مصابيح السنة بغوى 2 : 149 الروض الانف 2 : 337 . تاريخ ابن كثير 9 : 45 . تاريخ ابن عساكر 1 : 348 و ج 6 : 423 . اصابه 1 : 453 و ج 4 :
183 . تهذيب التهذيب 9 : 453 .