بنابراين جنبش سفيانى در سه مرحله انجام مىشود ، نخست : مرحلهء تثبيت سلطهء وى در شش ماههء اوّل . مرحلهء دوّم : هجوم و پيكار او در عراق و حجاز ، مرحلهء سوم : بازگشت وى از توسعهطلبى در عراق و حجاز و دفاع در برابر تحرّك سپاه حضرت مهدى ( ع ) ، جهت حفظ متصرفات باقيماندهاش از سرزمين شام و اسرائيل و قدس .
قابل دقت است كه ، روايات مربوط به سفيانى جنگهاى شش ماههء اوّل وى را به اختصار ترسيم مىكند و اين درگيريها ابتدا جنگهاى داخلى او با أصهب و أبقع و سپس با نيروهاى اسلامى و غيراسلامى مخالف خود است تا اينكه استيلاى او بر سرزمين شام كامل مىگردد .
ولى با توجه به جنبش او ، طبيعى است كه اين شش ماه ، سراسر پر از عملياتهاى متراكم نظامى خواهد بود وى بگونهاى سلطهء خود را تحكيم مىبخشد كه بتواند نيروهاى زيادى را براى نبردهاى گسترده در نه ماه آينده تجهيز و گردآورى نمايد . و ممكن است سفيانى در كنار جنگهاى شش ماههء اوّل خود ، علاوه بر أبقع و أصهب با فرمانروايان اردن و لبنان و ديگر نيروهاى مخالف درگيرى داشته باشد .
روايتى ، به شدّت جنگهاى سفيانى با ابقع و اصهب اشاره مىكند و همين جنگها موجب نابودى شام مىگردد . از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه فرمود :
« از نشانههاى ظهور ، فرورفتن يك آبادى به نام جابيه از روستاهاى شام و فرود آمدن تركان در جزيره و روميها در رمله است ، درگيريهاى زيادى در اين هنگام در سراسر زمين رخ مىدهد تا اينكه شام ويران مىگردد « و در روايتى آمده است ، نخستين سرزمينى كه ويران مىشود شام است » و علت ويران شدن آن اجتماع سه درفش ( نيرو ) در آنجاست ، نيروهاى اصهب ، لشكر ابقع و لشكر سفيانى . » « 1 »
امّا خرابى دمشق با توجه به سخن امير مؤمنان ( ع ) كه فرمود : « دمشق را قطعا تخريب خواهم كرد . . اين عمل را مردى از خاندان من انجام مىدهد » ظاهرا همان ويرانىاى است كه در نبرد بزرگ آزادسازى قدس كه توسط امام مهدى ( ع ) با سفيانى ، يهوديان و رومىها اتفاق مىافتد .
هامش
( 1 ) - ارشاد مفيد ص 359 .