پدرش ترتيب داد . بدينترتيب بعضى از تركان در دمشق اقدام به ترور متوكّل كردند . امّا اقدام آنان بهواسطهء اقدامات بغاى كبير و فتح بن خاقان با شكست مواجه شد « 1 » . امّا هنگامى كه بغاى صغير و باغر ترك در سال 247 ه . ق براى رهايى يافتن از دست متوكّل براى جانشين كردن فرزندش منتصر با يكديگر همدست شدند ، ديگر متوكّل نتوانست از توطئهء ترور آنها جان بهدر ببرد و در اين سال به قتل رسيد .
منتصر ، علويان را بهخاطر مخالفت با سياست پدرش بسيار احترام مىكرد . سياست او را در اين رابطه ، مىتوان در رفع ترس از شيعيان و آزاد كردن زيارت قبر امام حسين عليه السّلام مشاهده نمود .
امّا حكومت منتصر زياد بهطول نينجاميد . چراكه تركان در سال 248 ه . ق عليه او توطئه كرده و او را از طريق پزشك مخصوصش ، طيفور ، به قتل رساندند « 2 » .
پس از كشته شدن منتصر در سال 248 ه . ق ، كرسى خلافت به المستعين باللّه رسيد . وى پايتخت را از سامرّا به بغداد منتقل كرد . امّا تركان به او نيز اعتمادى نداشتند . به همين جهت بود كه باغر ترك با گروهى از يارانش تصميم گرفتند تا وى را از خلافت خلع كرده و معتزّ را بهجاى او بنشانند « 3 » .
ميان ايندو جنگى درگرفت كه چندين ماه به طول انجاميد و سرانجام به تبعيد مستعين به شهر واسط و سپس ترور او انجاميد « 4 » .
البتّه معتزّ نيز از اعمال خشونت و ستمى كه فرماندهان و مسئولين ترك دولت عبّاسى انجام مىدادند جان بهدر نبرد و به بدترين وضعى به دست
هامش
( 1 ) . مروج الذهب 2 / 390 .
( 2 ) . تاريخ طبرى / ج 7 ، رويدادهاى سال 248 ه . ق .
( 3 ) . مروج الذهب 2 / 407 - 408 .
( 4 ) . الكامل فى التّاريخ / 7 / 50 به بعد .