همانان در سال 255 ه . ق كشته شد .
ترور و شهادت حضرت امام هادى عليه السّلام نيز در ايّام حكومت همين شخص و در سال 254 ه . ق روى داد « 1 » .
يكى از عواملى كه سبب شد تا دولت اسلامى به ازهمپاشيدگى و سقوط برسد ، ضعف شخصيتى حاكمان بود . اين مطلب به اضافهء نفوذ زنان و مادران خلفا ، همچنين سيطرهء تركانى كه خلفا براى رها شدن از نفوذ ايرانيان و عربها به آنان اعتماد مىكردند دستبهدست هم داده و دولت اسلامى را از هم پاشيدند . كمااينكه رستم اميران و وزرا نسبت به مردم نيز نقش بسزائى در متزلزل كردن اعتماد مردم نسبت به دستگاه حكومتى و برافروختن آتش فتنه و آشوب در داخل كشور اسلامى ايفا نمود كه نتيجهء قهرى ظلم ظالمان و غارت ثروتهاى مسلمين و ناديده انگاشتن ارزشهاى اسلامى و اسراف و زيادهروى آنان در بيتالمال مسلمانان بود « 2 » .
ضعف شخصيتى حكّام ، رفتهرفته باعث شد تا هيبت آنان در نزد واليانى كه بر اقليمهاى مختلف مىگماردند كم شود و اين مطلب آن واليان را رفتهرفته به فكر اعلام استقلال مىانداخت . چراكه آنان مىدانستند مركز خلافت بسيار ضعيف است و حاكمان و خلفا غرق در لهوولعب و خوشگذرانى هستند .
در آن دوره همواره خلفا ، اميران و كارگزاران خود را به سعى در
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى / 2 / 503 .
( 2 ) . آشوبهاى بغداد از سال 249 ه . ق آغاز شد و تا سال 252 ه . ق چهاربار تكرار گرديد . آشوبهاى خوارج نيز از سال 252 ه . ق آغاز و تا سال 262 ه . ق ادامه داشت . به همراه اين آشوبها ، ظهور شخصى به نام « صاحب الزّنج » در سال 255 ه . ق اوضاع را آشفتهتر كرد ، و اينها غير از قيامها و نهضتهايى است كه علويان در طول نيمهء اوّل قرن سوّم هجرى به انجام رساندند و بهزودى به آنها خواهيم پرداخت .