خشونت را در پيش گرفت . سياست او دربارهء خود امامان اهلبيت عليهم السّلام كه جاى خود دارد . اين سياست در دستورى كه متوكّل دربارهء خراب كردن مزار حضرت امام حسين بن على عليه السّلام و خانههاى اطراف آن صادر كرد بهخوبى آشكار مىشود . بلكه وى پا را فراتر گذاشته ، دستور داد تا محلّ قبر حضرت امام حسين عليه السّلام را آب بسته و در آن كشت و زرع نمايند . وى مردم را از زيارت آن حضرت منع كرده و براى زيارت آن حضرت مجازات زندان مقرّر كرد « 1 » .
متوكّل با اين سياست اشتباه خود ، كينه و دشمنى همهء مسلمانان به صورت عامّ و اهل بغداد را به صورت خاصّ برانگيخت . عموم مردم اهانتهايى را كه او دربارهء علويان روا داشته بود با سبّ و لعن او در مساجد و كوچه و خيابان پاسخ مىدادند « 2 » .
در زمان متوكّل شهرهاى عراق با فقر و گرسنگى شديد روبرو شده و بسيارى از مردم از بين رفتند . روميان نيز فرصت طلايى ضعف دولت عبّاسى را غنيمت شمرده و حمله و غارت را نسبت به كشور اسلامى آغاز نمودند .
آنان به شهر دمياط حمله كرده ، اهل آن را كشته و خانههايشان را آتش زدند .
سپس به « فيليفيا » در جنوب آسياى صغير ظاهرا شهرى در جمهورى مقدونيه است نيز حمله كرده و اهل آن شهر را با شكستى سخت مواجه ساختند « 3 » .
در سال 235 ه . ق متوكّل ولايتعهدى را به نام سه پسر خود منتصر ، معتزّ و مؤيّد اعلام كرد . امّا وى در باطن دوست داشت كه معتزّ بر دو برادرش در اين امر مقدّم باشد . چراكه وى مادر معتزّ قبيحه را بسيار دوست مىداشت .
امّا منتصر از اين كار خشمگين شد و با دايىهاى ترك خود توطئهاى براى ترور
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى / 11 / 44 .
( 2 ) . تاريخ الاسلام السّياسى / 3 / 5 .
( 3 ) . تاريخ الاسلام السّياسى / 3 / 5 .