وزيران با تمام قدرتى كه داشتند به دليل ستمگرىهاىشان ، همواره در معرض خشم و انتقام قرار داشتند . « دعبل خزاعى » زمانى « فضل بن مروان » را نصيحت و به او سفارش كرد كه رفتارى نيكو با مردم داشته باشد و نسبت به آنان احسان ورزد . دعبل فرجام سه تن از وزيران پيش از او را كه با وى نيز همنام بودند و اينكه چگونه مورد خشم و انتقام قرار گرفتند ، به او گوشزد كرد .
اين وزيران ، فضل بن يحيى ، فضل بن ربيع و فضل بن سهل بودند .
وزيران در خيانت شگفتى مىآفريدند . به عنوان مثال ، خاقانى ، وزير معتضد عباسى ، در يك روز از نوزده نفر رشوه گرفت و تمام آنان را به نظارت بر كوفه منصوب كرد . « 1 » برخى از وزيران دستگاه خلافت عباسيان ، رسوايىهايى به مراتب بيشتر از آنچه بيان شد داشتند . « 2 »
علويان قربانيان ستمگرى عباسيان
علويان از سوى بيشتر خلفاى عباسى مورد ستم قرار داشتند و اين ستمگرى و خشونت آنچنان سخت و بىامان بود كه در روزگار امويان نيز همانندى نداشت . پيشگام ظلم به علويان ، فرعون اين امت ، يعنى منصور دوانيقى بود « 3 » و همو بود كه گفت : « هزار تن و حتى بيش از اين از فرزندان فاطمه عليها السّلام را كشتم و هنوز بزرگ آنان ، جعفر بن محمد زنده است » . « 4 »
منصور خزانهاى از خود به جاى گذارد كه سرهاى بريده كودكان ، جوانان و كهنسالان خاندان على عليه السّلام را در آن نگاه مىداشت . او اين خزانه را به فرزندش مهدى داد تا با پيروى از شيوهء پدر ، حكومت و قدرت خود را قوام و
هامش
( 1 ) . تاريخ التمدن الاسلامي 4 / 182 .
( 2 ) . ر . ك : حياة الامام محمد جواد عليه السّلام / 188 - 192 .
( 3 ) . سيوطى ، تاريخ الخلفاء / 261 .
( 4 ) . الأدب في ظل التشيع / 68 .