ويژگىها را داشته باشد شايستگى احراز مسئوليت خطير خلافت را - كه تأمين كنندهء سلامت و سعادت امت است - خواهد داشت .
فرهنگ شيعى و شيعيان خلافت را ويژه امامان معصومى مىدانند كه از خاندان رسالت برخاستهاند . اين اختصاص نه از آنروست كه امامان عليهم السّلام با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيوند خويشاوندى دارند و نزديكترين افراد به آن حضرت هستند ، بلكه به دليل مواهب الهى است كه به آنان عطا شده و نيز به جهت اوصاف والاى آنان است كه هيچكس جز اين خاندان از چنين ويژگىهايى برخوردار نبوده است . البته نصوص و رواياتى كه دربارهء ضرورت خلافت و حكومت امامان اهل بيت عليهم السّلام آمده بسيار است و مجالى براى انتخاب خليفه نمىماند .
عباسيان از كسانى بودند كه همانند امويان ، عنصر وراثت را در امر خلافت دخيل كردند و آن را مبناى تزلزلناپذير براى شايستگى خويش به خلافت خواندند ، چرا كه خود را عموزادگان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىدانستند . آنان در اين راه و به منظور دستيابى به قدرت و استمرار در حكومت ، اموال فراوانى به دستگاههاى تبليغاتى وقت دادند تا به وسيله بوق تبليغاتى خويش اين باور را در ميان مردم رواج دهند .
جيرهخواران نيز به حسب وظيفهء محوله ، در حركتى حساب شده ، از جايگاه و منزلت علويان در ميان مردم كاسته ، خاندان بنى عباس را حمايت مىكردند . آنان بدين وسيله به عباسيان نزديك مىشدند و گرگان عباسى را از خاندان رسالت ، به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نزديكتر مىخواندند . « 1 »
اقدامى ناهنجار
بنى عباس در پى قوام بخشيدن به قانون موروثى بودن خلافت ، به كارهاى
هامش
( 1 ) . ر . ك : حياة الامام محمد الاجواد عليه السّلام / 190 ( با اندك تصرف ) .