2 . اوضاع سياسى در روزگار محمد ( امين )
امام رضا عليه السّلام پنج سال از دوران امامت خود را ( 193 - 198 ق . ) با محمد امين معاصر بود . در اين دوره محمد امين عليه امام رضا عليه السّلام بهويژه و اهلبيت عليهم السّلام بهطور عموم اقدامى نكرد و در صدد كشتن او و ديگر علويان برنيامد . تاريخنگاران حتى لفظى از او نقل نكردهاند كه از آن چنين تصميمى استشمام شود . البته اين تصور دور از ذهن نيست كه اوضاع و شرايطى كه امين در آن قرار گرفته بود ، اجازهء چنين اقدامى را به او نمىداد . او در آغاز حكومتش با برادرش عبد اللّه مأمون دچار چالش و نزاع شد كه در نهايت به تجزيهء سرزمينهاى اسلامى به دو بخش انجاميد . هريك از آن دو با تمام تشكيلات ادارى - نظامى و ياران و پيروان و اموالى كه به آنها مىرسيد بر يك بخش از گسترهء اسلامى فرمان مىراند .
در سال 194 ق . مردم « حمص » عليه حكومت عباسيان سر به شورش برداشتند . فرمانده سپاه امين پس از كشتن بزرگان حمص و زندانى كردن مردم آن سامان ، به آتش كشيدن نواحى و اطراف آن و به يك سخن ، به بهاى جان بسيارى از مردم و نابودى اقتصاد آن منطقه توانست شورش مردم حمص را سركوب كند .
در همين سال امين فرمان داد تا خطيبان ولايتعهدى فرزندش « موسى » را بر فراز منبرها اعلام كنند . آنگاه از مأمون خواست تا موسى را در ولايت عهدى بر خود مقدم دارد ، اما مأمون نپذيرفت .
در سال 195 ق . امين به منظور جنگ با برادرش مأمون سپاهى به خراسان گسيل داشت كه سپاه او با شكست روبرو شد ، اما امين تا سال 197 ق . كار