چهارم : آشفتگى در جبههء داخلى
سياستهاى نادرستى كه هارون در آغاز حكومت خود درپيش گرفت ، جبههء داخلى را دستخوش نابسامانى و آشفتگى كرد . سال 184 ق . شاهد شورش « ابو عمرو ، حمزهء شارى » بود كه تا سال 185 ق . ادامه داشت . هارون الرشيد پس از آنكه ده هزار تن از ياران و همراهان ابو عمرو را كشت ، توانست اين شورش را سركوب كند . در همين سال مردم طبرستان ، والى منصوب از سوى هارون را كشتند .
دومين شورش « ابو الخصيب » از ديگر رخدادهاى اين سال بود . او توانست بر « نسا » ، « ابيورد » ، « طوس » و « نيشابور » چيره شود . سپس به سوى « مرو » و « سرخس » لشكركشى كرد و كار او بالا گرفت . اين شورش در سال 186 ق . و پس از كشته شدن هزاران تن از دو طرف سركوب شد . « 1 »
سال 187 ق . سال گسترش شكاف در جبههء داخلى بود ، زيرا هارون الرشيد « برمكيان » را كه اركان حكومت و پايهگذاران آن بوده « 2 » و در سركوب دشمنان و مخالفان عباسيان نقشى چشمگير داشتند ، از دم تيغ گذراند .
در همين سال هارون بن عبد الملك بن صالح بن على عباسى را به زندان افكند ، چرا كه پسرش عليه او سعايت كرده ، مدعى بود كه او در پى دستيابى به خلافت و مدعى آن است . « 3 »
« ابراهيم بن عثمان بن نهيك » كه به خونخواهى برمكيان قيام كرده بود ، در همين سال و به دست هارون كشته شد . « 4 »
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى 8 / 272 - 273 .
( 2 ) . همان / 287 .
( 3 ) . الكامل في التاريخ 6 / 180 .
( 4 ) . همان / 186 .