امام باقر عليه السّلام فرمودهاند :
« لو إننا حدثنا برأينا ضللنا كما ضل من قبلنا ، و لكنا حدثنا ببينة من ربنا بينها لنبيه صلّى اللّه عليه و إله فبينها لنا » ؛
اگر ما حديث را مطابق رأى و عقل خود ببينيم گمراه شدهايم ، به مانند پيشينيان كه بدينكار روى آورده و گمراه شدند . امّا ما حديث را با بيّنهء آشكارى كه پروردگارمان براى پيامبر خود صلّى اللّه عليه و إله بيان كرده و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله نيز آن را براى ما بيان داشته است نقل مىنمائيم « 1 » .
2 . انعطافپذيرى : فقه اهل بيت عليهم السّلام همواره با زندگى روزمرّهء مردم همراه بوده و با همهء پيشرفتها تطبيق مىكرده است . اين فقه هيچگاه قواعدى بر خلاف فطرت بشرى نداشته و همواره با همهء نيازمندىهاى زندگى روز بشر همراه بوده است . به حمد اللّه در اين فقه هيچ مسألهاى كه موجب سختى ، تنگنا ، ضرر و يا ضرر رساندن به ديگران باشد نبوده ، بلكه اين فقه همواره متضمّن مصلحت عامّهء مردم و تعادل در همهء احكام تشريعى خداوند متعال بوده است .
اينگونه بود كه اين فقه اعجاب همهء قانوندانان عالم را برانگيخت و همهء آنان به اين مطلب اعتراف كردند كه اين فقه از غنىترين قوانينى است كه از نظر عمق و اصالت و نوآورى در عالم قانونگذارى پيدا شده است .
3 . بازگذاشتن باب اجتهاد : از مهمترين خصوصيّاتى كه فقه اهل بيت عليهم السّلام داشت بازگذاشتن باب اجتهاد بود ، اين مطلب دلالت بر زنده بودن فقه
هامش
( 1 ) . اعلام الورى / 270 .