ب - اصلاح امور دولتى
در نزد بعضى از تاريخنگاران اينگونه شهرت يافته است كه فرزندان امام حسين عليه السّلام پس از واقعهء خونين كربلا از سياست كنارهگيرى كرده و به ارشاد مردم ، عبادت و ترك دنيا روى آوردند « 1 » .
آنان براى اين ادعا به تاريخ زندگى امام سجاد عليه السّلام استدلال مىكنند و مدعى هستند كه ايشان از فعاليتهاى دينى در سطح جامعه كنارهگيرى كرده بود . چنين به نظر مىرسد كه چون اين اشخاص از نظر سياسى رهبرى را در مفهوم محدودى كه همان قيام مسلحانه از قبيل قيام كربلا باشد خلاصه مىكنند و به ظاهر جوشوخروشى در ائمهء بعد از امام حسين عليه السّلام براى قيام مسلحانه در برابر حكومتهاى زمان خود نمىبينند به اين نتيجهگيرى رسيده باشند .
اما اين ادعا پندارى ناروا است كه با مطالعهء واقعى زندگى ائمه عليهم السّلام كه مالامال از مدارك دال بر فعاليت مثبت و مستمر در زمينهء مبارزهء سياسى است دروغين بودن اين ادعا آشكار خواهد گرديد .
از جملهء اين مدارك مىتوان به روابط امام زين العابدين عليه السّلام با امت و رهبرى مردمى گستردهاى كه از آن بهرهمند بود اشاره كرد . اين رهبرى به صورت تصادفى يا فقط به واسطهء انتساب به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله براى امام عليه السّلام به دست نيامده بود ، بلكه حاصل از خودگذشتگى و نقش مثبتى بود كه عليرغم كوتاهبودن دست آن حضرت از مركز قدرت در ميان امت ايفا مىنمود ، چراكه امت غالبا رهبرى خود را مجانى به كسى واگذار نكرده و امام سجاد بدون اينكه
هامش
( 1 ) . شهيد سيد محمد باقر صدر رحمه اللّه ، نشأة الشيعة و التشيع .