و چون سلطان برسيد و آن قلعه بستد و باموال و غنايم آن متفرّد شد و لشكر او از خصب آن قلعه [ 1 ] بمرتعى هنىّ و مربعى سنّى رسيدند ، از آن فتح با فوات مقصود و إفلات كافر كنود لذّتى نيافت و بحصول آن نجح راضى نشد تا در ميان منابت اشجار و مساقط [ 2 ] احجار پى او بگرفت ، و قرب پانزده فرسنگ بر اثر او رفت و بيست و پنجم شعبان درو رسيد و اولياى دولت را بر اقتصاص و اقتناص او تحريض داد ، و آن مخاذيل رخت و بنهء خود بريختند تا مگر وقايهء جان و سبب خلاص ايشان شود . ايشان اسلام بدان التفات ننمودند و جز بعبدهء نار و عندهء كفّار و تشفّى بدرك [ 3 ] ثار راضى نشدند ، و سه روز پياپى [ 4 ] در پى ايشان مىرفتند و مىكشتند و ساز و سلاح مىبستدند ، و بعضى از فيلان ايشان بقهر بدست آوردند ، و بعضى بطوع با مرابط سلطان آمدند و ايشان را خداى آورد نام نهادند . و سلطان بر لطايف صنع بارى تعالى و عوايد كرم او شكر مىگفت كه فيلى كه جز باستعمال حيل و تعاون اعوان و تجلّد مردان بدست نيايد بلطف الهام او از معابد اصنام مفارقت كند و روى به خدمت معاهد [ 5 ] اسلام نهد .
شعر :
قل للأمير عبدت حتّى * قد أتاك الفيل عبدا [ 6 ] « 1 »
هامش
[ 1 ] - شع : آن بقعه
[ 2 ] - اس : و مساوط . متن از نسخ ديگر
[ 3 ] - اس : درك .
متن از نسخ ديگر
[ 4 ] - شع ، صو : سه روز متواتر
[ 5 ] - شع : + اهل
[ 6 ] - شع و لد اين ابيات را اضافه دارند :سبحان من جمع المحاسن * عنده قربا و بعدا
لو مس اعطاف النجوم * جرين فى التربيع سعدا
او سار فى افق السماء * لا نبتت زهرا و وردا( 1 ) قل للامير . . . : به امير بگو كه خدا را پرستيدى و بندگى كردى تا آنجا كه فيل بندهء تو شد ( رك : ص 54 كتاب حاضر ) .