بندگانش را از بندگى بندگان خارج كرده ، به بندگى او بگمارد و از قيد و بند انسانها رهانيده به عهد الهى توجّه دهد و از اطاعت ديگران نجات داده ، به اطاعت خداوند بخواند و از ولايت و سرپرستى انسانها خارج كرده ، تحت ولايت الهى قرار دهد . « 1 » من خود در حديثى ديدم كه خداوند عزّ و جلّ از ظلمى كه بندگان نسبت به ساحت مقدّسش روا مىدارند ، به يكى از پيامبران و خاصّگان درگاهش شكايت كرده است .
البته ، اگر به گفتار هم شكوه نكند ، به زبان حال شكوه مىكند . چگونه شكوه نكند ، در حالى كه ما آنگونه كه برايت گفتم ، بد مىكنيم . خداوند عزّ و جلّ خود به تنهايى بندگانش را آفريده و هيچ كس در خلقت و آفرينش آنها با او شريك نبوده و خود براى توجه بندگان به اين نكته ، فرموده است :
نَحْنُ خَلَقْناكُمْ فَلَوْ لا تُصَدِّقُونَ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ
« 2 » و فرموده است :
ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ
« 3 » و قبل از آنكه آنها را بيافريند ، زمين را چون فرشى زير پايشان گسترانيد و آسمان را به سان سقفى بىستون بر بالاى سرشان برافراشت و كوهها را همانند ميخ بر زمين كوبيد و جويبارها روان ساخت و درختان را كاشت و شب و روز را پشتسرهم قرار داد و اين خانه را به نهايت آبادانى رسانيد و هرچه را در زندگى نياز دارند ، تهيه كرد .
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ
« 4 »
پس از آفرينش ، آنها را با احترام و مدارا تربيت كرد و چون به كمال و بلوغ رسيدند ، با احترام و نيكى با آنها رفتار كرد و فرمود :
وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
« 5 » و چون در مقام بندگى بد كردند ، بر گناهانشان پرده پوشيد و
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 77 ، ص 365 ، ج 34 از كافى .
( 2 ) . ما شما را آفريديم ، پس چرا تصديق نمىكنيد ؟ نطفههاى خود را ديدهايد ؟ آيا شما آن را به صورت انسان مىآفرينيد يا ما آفريدگار او هستيم ( سورهء واقعه ، آيهء 58 و 59 . )
( 3 ) . من اين مردم را نه در وقت آفرينش آسمان و زمين و نه در وقت خلقت خودشان ، به گواهى حاضر نساختم ( سوره كهف ، آيهء 51 )
( 4 ) . و اگر بخواهيد نعمتهاى خدا را شماره كنيد ، هرگز قادر نخواهيد بود . انسان سخت كفركيش و ستمگر است ( سورهء ابراهيم آيهء 34 ) .
( 5 ) . ما فرزندان آدم را بسيار گرامى داشتيم و آنها را بر مركب خشكى و دريا سوار كرديم ( سورهء اسراء ، آيهء 70 ) .