بلند است ، هيچ صبحى نيست كه پسرى در مرگ پدرى گريبان خود را چاك نكرده و هيچ شامى نيست كه پدرى در فراق پسرى جامهء صبر را بر خود قبا نكند طولى ندارد كه آواز ضجّه از خانهء تو هم بلند بشود و در سلك اين قطار درآئى .
نداى كوچ كه در ميان قافله دادند بايد اهل قافله بار ببندند . بار بستن اين سفر دور كه حقوق مالى و بدنى از خالق ، و مالى و عرضى از خلايق ، اگر بر ذمّهات باشد ادا نمايد . از آن سرور از تهيّهء آن سفر خبر گرفتند فرمود :
« أداء الفرائض ، و اجتناب المحارم ، و الاشتمال على المكارم » ، « 1 »
و أقلّوا العرجة على الدّنيا « 2 »
« عرجه » حبس [ ؟ ] « 3 » و مرگ است بر منزل دنيا آنقدر نيست .
سالكان اين راه و آنهائى كه از حقيقت امر آگاه بودند چه قسم در آن رفتار مىكردند . پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمودند : « مرا با دنيا چه كار ؟ ! مثل من و مثل دنيا مثل كسى است كه در روز بسيار گرم در زير خار مغيلانى ساعتى آرام گيرد تا سورت « 4 » هوا بشكند ، و حركت نمايد » « 5 » .
هامش
( 1 ) - البحار : 41 / 7 / 9 . از عيون اخبار الرّضا عليه السّلام : باب 28 ح 50 . نقل است كه « از أمير المؤمنين عليه السّلام سؤال شد : آمادگى براى مرگ چيست ؟ فرمودند : بجاى آوردن واجبات ، و پرهيز از محرّمات ، و فرا گرفتن مكارم » .
( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 204 . : « و وابستگى به زندگى دنيا را كم كنيد » .
( 3 ) - آنچه در دستنويس به نظر مىرسد « مسطبه » است كه ظاهرا همان « مصطبه » باشد ، و در لغت : سكويى كه بر آن نشينند . : مكانى كه از سطح زمين يا كف اطاق اندكى بلندتر باشد و بر آن نشينند . : جايگاه مردم ، محلّ اجتماع مردمان .
: جاى غريبان ، جايگاه گدايان . ( فرهنگ معين )
( 4 ) - سورت و سورت : تيزى . حدّت . تندى هر چيزى .
( 5 ) - في الكافي 2 / 134 / 19 مسندا عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : « قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : -