بودهاند ، مطرح گرديده است . « 1 »
اين مسئله با بررسى دقيق بخشها و عباراتى كه عموما به عنوان نخستين وحى شدهها پذيرفته شده ، بهترين پاسخش را مىيابد . همچنين گفتنى است كه پيش از ظهور مخالفت نسبت به حضرت محمد [ ص ] ، او پيامهاى وحيانى مثبتى عرضه داشته بود كه بعضى از مردم را خوش نيامده بود ، و از اين نكته برمىآيد كه درميان عبارات و آيات اوليه ، آنچه در آنها تصريحا يا تلويحا به وجود اين مخالفتها اشاره شده ، محتمل است كه متأخر از آنهايى باشد كه در آنها چنين اشارهاى نشده است . اگر كسى عباراتى را كه هم نولدكه و هم بل ، آغازين شمردهاند ، در نظر بگيرد ، در مىيابد كه در هرجا كه در آن اشارهاى به مخالفت نيست ، نكات ذيل با برجستگى تمام مشهود است :
1 . خداوند قادر مطلق و خيّر يا خيرخواه انسانهاست ؛ هرچه خير و نعمت كه در زندگى انسانها هست ، و نيز خود حيات از اوست .
2 . خداوند در روز قيامت / جزا دربارهء انسانها داورى خواهد كرد ، و آنان را بر وفق سلوك و رفتارشان در زندگى به بهشت يا دوزخ خواهد برد .
3 . انسان بايد به اتكا و وابستگىاش با خداوند اذعان كند و نسبت به او شاكر باشد و او را بپرستد .
4 . اينكه انسان اتكايش را به خداوند بازمىشناسد بايد در رفتار او در قبال مال و ثروت هم جلوهگر شود ، چرا كه احتكار و تكاثر مالپرستانه روا نيست ؛ بلكه بايد نسبت به نيازمندان سخاوت داشته باشد .
5 . حضرت محمد [ ص ] يك رسالت ويژه دارد كه بايد علم به اين حقايق را به كسانى كه در پيرامونش هستند برساند . « 2 »
هامش
( 1 ) . منشأ اسلام در زمينهء مسيحىاش ، ص 89 به بعد ، 102 - 106 .
( 2 ) . شرح مبسوطترى از اين نكات در كتاب وات ، به نام محمد پيامبر و سياستمدار ، ص 22 - 34 آمده است .
مقايسه كنيد با كتاب ديگر او محمد در مكه ، ص 62 - 72 . شايان ذكر است كه ملايمت و مداراى بعدى نسبت به يهوديان ( ازجمله در آيات 47 تا 53 سورهء بقره ) از فضل و نعمت خداوند سخن مىگويد و به اختصار نيز به روز قيامت اشاره دارد . مقايسه كنيد با شفقت در قبال اعرابيان [ - عربهاى بيابانى و بىفرهنگ ] ، در سورهء نحل ، آيات 70 تا 73 .