قرار گرفت ، ولى در مجموع مورد قبول محققان واقع نشد . « 1 » نولدكه « 2 » و پس از او بكر « 3 » ، و شوالى « 4 » برآنند كه زبان قرآنى قابل تطبيق و انطباق با هيچ صورتى از زبان عربى كه به آن سخن گفته مىشده ، نيست . از نظر اين محققان ، قرآن عمدتا به زبان ميانجى شعرى نوشته شده است .
اخيرا فرضيهء فولرس مورد انتقاد رژى بلاشر « 5 » و شايم ربن « 6 »
Chaim Rabin
واقع شده است . بلاشر بر آن است كه فولرس در مورد تفاوتهاى بين لهجههاى شرقى و غربى مبالغه مىكرده است ، و نيز تفاوتهاى بين صور قرآنى و صور شعرى چيزى نيست كه بتوان از نظريهء فولرس استنباط كرد . ربن در ميان بحثهاى مختلف اين نظر را پيش مىكشد كه اگر قرآن در اصل به زبان عربى متداول در مكه نازل شده باشد ، در اين صورت قبول اين مسئله دشوار است كه چگونه پس از يك دو قرن زبان شعرى اعرابيان باديه توانسته است شكل رسمى و معتبر زبان عربى گردد . او با نظر موافق ، اين نظر يوهان فوك « 7 »
Johann Fuck
را نقل مىكند كه در عبارت قرآنى
« بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ »
، كلمهء « عربى » اشاره به عربيه يا زبان ادبى اعراب يا باديهنشينان دارد . نتيجهگيرى نهايى چنين مىتواند باشد كه زبان قرآن بينابين زبان واسط / ميانجى شعرى و لهجهء مكّى است . حذف همزه كه به عنوان يكى از مختصات سخن مكى ياد مىشود بر املاى قرآن اثر گذارده است . شايد بتوان گفت كه قرآن نوع مكّى زبان ادبى [ عربى ] است . اين عقيده كه قرآن به زبان عربى خالص
هامش
( 1 ) .The Cairo Geniza ( Schweich Lectures for 1941 ) , London , 1947 , 78 - 84 ; Goldziher Memorial Volume ( ed . Somogyi ) , Budapest , 1948 , i . 163 - 82 ; The Arabic Readers of the Qur'a ? n' , Journal of Near Eastern Studies , viii ( 1949 ) , 65 - 71 .- مقصود اصلى او اين است كه قرآن مانند محاورهء امروز ، بدون ظاهر كردن اعراب يا حركات كلمات خوانده مىشده است .
( 2 ) .Neue Beitrage zur semitischen Sprachwissenscha ft , Strasbourg , 1910 , 2 - 4 .( 3 ) .Carl Becker , Der Islam , i ( 1910 ) , 391 .( 4 ) . تاريخ قرآن ، نولدكه - شوالى ، ج 2 / 59 ، يادداشت شمارهء 1 .
( 5 ) .Histore de la Litterature arabe , Paris , 1952 , i . 66 - 82 ; Introduction , 156 - 69 .( 6 ) .Ancient West Arabian , London , 1951 , xii , 1 - 4 ; The Beginnings of Classical Arabic' , Studia Islamica , iv , ( 1955 ) , 19 - 37 ; EI , art . Arabiyya' , A , II ( 1 ) : Eng . ed . i . 565 f .( 7 ) .Cf . Arabiya , Berlin , 1950 , 1 - 5 .