در معناى تقواى مذكور ، دو قول است ؛ اوّل : آنكه از شكار و زن در حال احرام ، پرهيز نمايد . دوّم : در حال احرام از همهء محرّمات پرهيز نمايد . در روايت آمده است و فقها به آن فتوى دادهاند .
5 - غير متّقى بهطور حتم ، بايد سه شب را در منى بماند و در روز سيزدهم كوچ نمايد و پيش از آن ، كوچ نمودن براى آنان جايز نمىباشد .
6 - كسى كه شب سيزده را در منى بيتوته نموده است ، بعد از طلوع خورشيد و بعد از رمى جمرات ( سنگزدن به ستونها ) ، مىتواند از منى كوچ نمايد و در كوچ نمودن اوّل ( كه روز دوازدهم كوچ مىنمايد ) نيز حكم همين است كه بعد از طلوع شمس و بعد از رمى جمرات ، بايد اقدام به كوچ نمايد . شافعى به همين قول فتوى داده است امّا بعد از رمى جمرات ؟ بايد اقدام به كوچ نمايد . امّا ابو حنيفه ، نظر داده است كه پيش از طلوع صبح ، مىتواند كوچ نمايد . بعضىها گفتهاند : برخى در زمان جاهليّت تعجيل ( روز يازدهم و دوازدهم را در منى بودن ) را گناه مىدانستند و بعضىها تأخير ( در يازدهم ، دوازدهم ، سيزدهم ) در منى بودن را گناه مىشمردند .
قرآن كريم و گناه را از هر دو مورد برداشت .
بعضىها دربارهء آيهء
« وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ »
؛ « هنگامى كه پروردگارش ابراهيم ( عليه السّلام ) را به وسيلهء كلماتى آزمايش نمود و او به خوبى از عهده امتحان درآمد » . گفتهاند منظور از « كلمات » اعمال حجّ و طواف نساء و سعى و جز آنها و ابراهيم ( عليه السّلام ) همهء اعمال را به خوبى انجام داد و برخى گفتهاند منظور از « كلمات » ، تكاليف شرعى و عقلى است . بعضىها گفتهاند كه منظور « مستحبّات دهگانه » است كه در باب طهارت بيان گرديد . ( مضمضه و استنشاق و مسواك و ختنه و غيره ) .
* * *
نوع سوم : در مورد پارهاى از احكام و توابع حجّ
[ 119 ] آيه اوّل :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ
« 1 »
»
؛
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد : خداوند شما را به مقدارى شكار كه ( به نزديكى شما مىآيند و ) دستها و نيزههاى شما به آنها مىرسد . مىآزمايد ، تا معلوم شود چه
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 94 .