تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كنز العرفان في فقه القرآن — صفحة 224

مساهمون:

ص٢٢٤
به چند دليل استدلال نموده‌اند : 1 - اجماع علماى شيعه 2 - قول على ( عليه السّلام ) كه فرمود : « عزائم السجود سجده‌هاى واجب چهارتا مىباشند » 3 - و قول امام صادق ( ع ) كه فرمود : « هرگاه چيزى از عزائم چهارگانه تلاوت شود و تو بشنوى ، بايد سجده كنى و گرچه بىوضو باشى و در حال جنابت باشى و گرچه زن باشد كه نماز نمىخواند » . بقيّهء آيات قرآنى كه كلمهء سجده را دارا است ، سجده كردن در آنها اختيارى مىباشد . 4 - كلمهء « سجده » در اين چهار آيه به صورت صيغهء امر آمده است و امر دلالت بر وجوب دارد . با اين دلايل سجده كردن در موقع تلاوت آيات مذكوره واجب مىباشد . اشكال كلمهء « سجده » در آيهء مورد بحث به صورت صيغهء امر نيامده است ، چرا بايد سجده كردن واجب باشد . در آخر سوره حجّ كلمه « سجده » به صورت صيغه آمده است چرا سجده كردن در آن واجب نمىباشد ؟ جواب : اولا : در آيهء مورد بحث ، گرچه به صورت صيغه امر نيامده است ، و لكن كلمهء « سجده » به عنوان نشانهء ايمان كامل ذكر شده و نشانه بودن ، دليل بر وجوب سجده مىباشد . و امّا در آيهء آخر سورهء حج ، مقصود از « سجده » ، سجدهء واجب است و محلّ نزاع سجده‌اى است كه در نماز نباشد . و ثانيا : حتّى در مشروعيّت و جايز بودن سجده در آيهء آخر سورهء حجّ ، اختلاف و نزاع موجود است كه بعضىها سجده نمودن در موقع تلاوت آيهء آخر سوره حجّ را مشروع و جايز ندانسته و مستشكل انتظار دارد كه ما سجده كردن را واجب بدانيم ، زهى انتظار نابجا ؟ ! و امّا غير از آيات چهارگانه‌اى كه بيان شد ، در آياتى كه كلمهء « سجده » به هر شكل و عنوانى ذكر شده است ، سجده براى آنها مستحبّ است . اوّل : به دليل اصالة البرائة كه اصل و قاعدهء اقتضاى عدم وجوب را دارد . دوّم : به دليل فرمايش امام صادق ( عليه السّلام ) كه قبلا بيان كرديم و آن آيات ، يازده‌تا مىباشند : 1 - اعراف 2 - رعد 3 - نحل 4 - بنى اسرائيل 5 - مريم 6 - حج 7 - حج 8 - فرقان 9 - نمل 10 - « ص » 11 -
« إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ »
. شافعى گفته است همهء آنها مستحب است و سوره « ص » را از قلم انداخته است .
كنز العرفان في فقه القرآن — صفحة 224 | المقداد السيوري / بخشايشى / عبد الرحيم عقيقي بخشايشي