تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كنز العرفان في فقه القرآن — صفحة 211

مساهمون:

ص٢١١
هر دو ، تعلّق مىگيرد . طرفداران مسافت معيّن ، إختلاف نموده‌اند . شافعى گفته است مسافت سفر ، دو منزل است كه 16 فرسخ است و مالك و احمد نيز همين نكته را گفته‌اند . ابو حنيفه و يارانش ، مسافت سفر را سه منزل كه 24 فرسخ مىشود ، دانسته‌اند و علماى شيعه فرموده‌اند يك منزل كه هشت فرسخ مىشود شايد يا يك روز راه پياده‌روى كه از لحاظ رفتن متوسط و ميانه باشد ، مسافت سفر است ، اوزاعى همين قول را فرموده است . دليل ما : 1 - اجماع علماى شيعه و اجماع هم به علّت حضور معصوم ( عليه السّلام ) حجّت مىباشد . 2 - آيهء
« إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ . . . »
؛ « هنگامى كه در زمين مسافرت نموديد » مطلق است ؛ يعنى : مسافرت در هر مسافتى را شامل مىشود و كمتر از هشت فرسخ به وسيله اجماع علماء خارج شده است كه در كمتر از هشت فرسخ نماز قصر نمىشود و مسافرت هشت فرسخ و بيشتر از آن ، تحت اطلاق آيه ، باقى است . 3 - روايت عيص بن قاسم از امام صادق ( عليه السّلام ) كه فرمود : « او اندازهء نماز قصر بيست و چهار ميل است كه هشت فرسخ مىشود » . 4 - همان طورى كه بيان نموديم ، « تقصير » كم كردن از نماز است ؛ هم از لحاظ كميّت و هم از لحاظ كيفيّت . در نمازهاى چهار ركعتى ، كم كردن به اين است كه نصف شود ( چهار ركعت به دو ركعت تقليل يابد ) و همچنين در حال خوف شديد ، چهار ركعت به دو ركعت تبديل مىشود و در حال خوفى كه منتهى به شدّت مىشود ، هم از لحاظ كميّت و هم از لحاظ كيفيّت ، تقصير خواهد شد . كم شدن مقدار معلوم و واضح است . و امّا كم شدن از لحاظ كيفيّت به اين است كه به جاى ايستاده ، نشسته و به جاى يك ركعت ، يك تسبيح « سبحان اللّه و الحمد لله . . . » و به جاى ركوع و سجود اشاره و تكان دادن دست و سر ، كافى خواهد بود كه در كتابهاى فقهى مفصّلا بررسى شده است . سفر واجب : 5 - شكسته شدن نماز ، به خاطر سفر و يا خوف ، در صورتى است كه سفر ، سفر واجب ، يا مستحبّ ، يا مباح و جايز و روا باشد ولى در سفر حرام نماز شكسته نيست .