ريشهاش سفيد است .
ابن ماسويه : [ زوفرا ] به انگدان مىماند .
( 1 ) . در منابع به دو گياه با اين نام اشاره شده است : الف ) زوفرا برگ باريك
Echinophora tenuifolia L .
مترادف
E . Sibthorpiana Guss .
؛ ابن سينا ، 231 ؛
I , Dozy
، 614 ؛ عيسى ، 13 73 ؛ ب )
Levisticum officinale Koch .
؛ ميمون ، 203 .
( 2 ) . نسخهء الف : ديناروية ، قس . شمارهء 337 ، يادداشت 3 .
( 3 ) . اموغليا ، قس .
Low , pf .
، 396 : امولوگيا .
( 4 ) . ثالسفس ، ممكن است آوانويسى يونانى باشد كه همچون
Lepidium campestre L .
مشخص مىشود . نك . شمارهء 199 . نيز مىتوان حدس زد كه اين تحريف يونانى يعنى
Seseli tortuosum L .
( ابن سينا ، 494 ؛
III , Low
، 471 ) يا
Tordylium officinale L .
( ميمون ، 283 ؛ تئوفراست ، 583 ) باشد . نيز قس . شمارهء 584 ، بر بهلول ، 20 2068 .
( 5 ) . الحزاء ، نك . شمارهء 337 .
( 6 ) . ليجستيقون - يونانى ، ديوسكوريد ،
III
، 48 . طبق
III ) Low
، 472 )
Ligusticum
مردم باستان
Laserpitium siler L .
است .
509 . زوان 1
ابن ماسه 2 ، رازى : بهترين [ زوان ] سبك وزن است ، پوسيده و سوراخسوراخ نيست .
هنگامى كه آن را مىخورند ، لزج [ مىشود ] ، زردگون است اما پس از [ جويدن ] سرخگون مىشود . در آن اندكى گسى وجود دارد .
ابو معاذ : اين « شيلم » 3 است و به فارسى توىوش 4 [ ناميده مىشود ] .
ابو حنيفه : « دنقه » 5 همان زوان است كه در گندم يافت مىشود و از آن پاك مىكنند ، زيرا مستىآور است .
اما آنچه موجب مستى مىشود ، نزد ما دانهاى ريز و گرد است . دنقه به فارسى حز 6 ناميده مىشود ، در آن اندكى تلخى وجود دارد ، اما تلخى كه به گندم 7 مىدهد بيش از [ دانهاى ] به نام « شيلم » است . اين حز دانههاى ريز كشيده به رنگ سرخ تيره 8 و به ظاهر شبيه كرم گندم 9 است ، تلخ است و با سياه كردن گندم آن را فاسد مىكند .
ابو عمرو مىگويد كه زوان همان شيلم است .
( 1 ) . يا زوان - شلمك -
Lolium temulentum L .
؛ سراپيون ، 453 و 538 ؛ ميمون ، 143 ؛
Lane
، 1207 ؛ عيسى ، 6 111 . نيز قس . ابن سينا ، 241 .
( 2 ) . نسخهء فارسى : ابن ماسويه .