نحوهء تعيين مهر المثل
2 - تعيين مهر المثل ، به ملاحظه امثال زن است در خصوصياتى كه با آنها اختلاف رغبات موجب اختلاف مهور مىشود ، پس ملاحظه اهل و اقارب و بلد و سن و بكارت و جمال و وضع ازواج مىشود . و در صورت اختلاف مقوّمين ، قيمت متوسطه پس از جمع و تعديل ، اخذ مىشود ، مثل نصف مجموع از دو قيمت .
مشهور در صورت تجاوز مهر امثال از مهر السنه كه « 500 درهم » است ، ردّ به مهر السنه است ، و اين قول احوط براى زن است .
در متعه ، ملاحظه حال امثال زن و مرد با هم مىشود ، يعنى در هر كدام از غِنى و توسط و فقر [ با ] ملاحظه مهر امثال زن تعيين مىشود ، و اختلاف مراتب هر كدام بر آن تنزيل مىشود .
مذكور در كلمات ، براى موسع و غنى متعهء دابه يا جامهء قيمتى يا ده دينار است ، و براى متوسط پنج دينار يا جامه متوسط ، و براى فقير يك دينار يا يك انگشتر است ، و محمول بر تمثيل است ؛ و همچنين بعضى از اينها در روايات مذكور است .
اظهر اختصاص وجوب متعه است به مطلَّقه اى كه ذكر مهر در عقد او نشده و دخول به او محقّق نشده است ؛ و اطلاق استحباب و تاكد آن به سائر مطلَّقات دور نيست .
و متعه به طلاق مفوّضه قبل از دخول ، واجب مىشود ؛ و تقديم آن بر طلاق ، مستحب است ؛ و دور نيست مراعى بودن آن به تعقّب به طلاق ، در اتصاف به متعهء واجبه در مورد وجوب ، و مستحبه در موارد استحباب .
متعه واجبه يا مستحبه با موافقت آن چه زوج مىدهد با وظيفه اش ، منوط به رضاى زوجه به قدر آن نيست . و متعهء واجبه ، دَين است در ذمهء زوج ، و احكام دَين در صورت موت زوج و افلاس او ، بر آن مرتّب است . ابراء متعه قبل از توظيف ، مثل سائر ديون و حقوق ، اثرى ندارد .