و در اسلام پيشقدمترند ، چرا كه اخلاق آنان كريمانهتر ، و خانوادهء ايشان سالمتر ، و مردمى كم طمعتر ، و در ارزيابى عواقب امور دقيقترند .
سپس جيرهء آنان را فراوان ده ، زيرا اين برنامه براى آنان در اصلاح وجودشان قوّت است ، و از خيانت در آنچه زير دست آنان مىباشد بىنياز كننده است ، و اگر از فرمانت سر برتابند و يا در امانت خيانت كنند بر آنان حجّت است .
به كارهايشان رسيدگى كن ، و جاسوسانى از اهل راستى و وفا بر آنان بگمار ، زيرا بازرسى پنهانى تو از كارهاى آنان سبب امانتدارى ايشان و مداراى با رعيّت است .
از ياران و ياوران بر حذر باش ، اگر يكى از آنان دست به خيانت دراز كند و مأموران مخفى تو بالاتفاق خيانتش را گزارش نمايند اكتفاى به همين گزارش تو را بس باشد ، و او را به جرم خيانت كيفر بدنى بده ، و وى را به اندازهء عمل ناپسندش عقوبت كن ، و سپس او را به مرحلهء ذلّت و خوارى بنشان ، و داغ خيانت را بر او بگذار ، و گردنبند عار و بد نامى را به گردنش بينداز .
ماليات
در برنامه ماليات به صورتى كه اصلاح ماليات دهندگان در آن است رسيدگى كن ، چه اينكه صلاح و بهبودى ماليات و ماليات دهندگان صلاح ديگران است ، و براى ديگران آسايش جز با بهبودى آنان وجود ندارد چرا كه تمام مردم جيره خوار ماليات و پرداخت كنندگان آن هستند .
بايد انديشهات در آبادى زمين از تدبيرت در جمع آورى ماليات بيشتر باشد ، زيرا ماليات جز با آباد كردن زمين به دست نمىآيد ، و هر كس بخواهد بدون آباد نمودن ، ماليات بگيرد شهرها را خراب كرده ، و بندگان خدا را به هلاكت انداخته ، و حكومتش جز اندك زمانى نماند .
اگر ماليات دهندگان از سنگينى ماليات ، يا برخورد به آفات ، يا خشك شدن چشمهها ، يا كمى باران ، يا تغيير زمين بر اثر آب گرفتگى ، يا بى آبى شكايت كنند ماليات را به اندازهاى كه اوضاع آنان بهبود يابد تخفيف ده ، و اين تخفيف خرجى آنان ، بر تو سنگين نيايد ، زيرا تخفيف تو ذخيرهاى است كه با آباد كردن شهرهاى تو و آرايش حكومتت به تو باز مىگردانند ، علاوه ستايش مردم را به خود جلب نموده ، و شادمان هستى كه سفرهء عدالت را در بين آنان گستردهاى ، در حالى كه با قوّت بخشيدن به آنان به وسيلهء ذخيرهاى كه در تخفيف ماليات نزد ايشان نهادهاى مىتوانى بر آنان اعتماد كنى ، و با عدالت و مهربانيت كه آنان را به آن عادت دادهاى بر آنان مطمئن باشى ، چهبسا گرفتاريهايى كه پيش آيد كه پس از نيكى به ماليات دهندگان اگر حلّ آن را به آنان واگذارى با طيب خاطر بپذيرند ، چه اينكه بر مملكت آباد