پسرم ! تو را سفارش مىكنم به تقواى الهى ، و ملازمت امرش ، و آباد كردن دل به يادش ، و چنگ زدن به ريسمانش ؛ و كدام رشته محكمتر از رشتهء بين تو و خداوند است اگر به آن چنگ زنى ؟ !
دلت را با موعظه زنده كن ، و با بىرغبتى به دنيا بميران ، آن را با يقين قوى كن ، و با حكمت نورانى نما ، و با ياد مرگ فروتن و خوار كن ، و به اقرار به فانى شدن همه چيز وادار ، و به فجايع دنيا بينا گردان ، و از صولت روزگار ، و قبح دگرگونى شبها و روزها بر حذر دار .
اخبار گذشتگان را به او ارائه كن ، آنچه را بر سر پيشينيان آمد به يادش آور ، در شهرهاى آنان و در ميان آثارشان سياحت كن ، در آنچه انجام دادند و اينكه از كجا منتقل شدند و در كجا فرود آمدند و منزل كردند دقّت كن ، مىيابى كه از كنار دوستان رفتند ، و به ديار غربت وارد شدند ، و گويى تو هم به اندك زمانى چون يكى از آنان خواهى شد .
پس منزلگاه نهايىات را اصلاح كن ، و آخرتت را با دنيا معامله مكن ، دربارهء آنچه علم ندارى سخن مگو ، و دربارهء وظيفهاى كه بر عهدهات نيست حرفى نزن . در راهى كه از گمراهى در آن بترسى قدم منه ، زيرا حفظ خويش به هنگام سرگردانى بهتر از اين است كه آدمى خود را در امور خطرناك اندازد .
امر به معروف كن تا اهل آن باشى ، با دست و زبان نهى از منكر نما ، و با كوششت از اهل منكر جدا شو . در راه خدا جهاد كن جهدى كامل ، و ملامت ملامت كنندگان تو را از جهاد در راه خدا باز ندارد . به راه حق هرجا كه باشد در مشكلات و سختىها فرو شو .
در پى فهم دين باش ، خود را در امور ناخوشايند به صبر و مقاومت عادت ده ، كه صبر در راه حق اخلاق نيكويى است . وجودت را در همهء امور به خداى خود واگذار ، كه در اين صورت خود را به پناهگاهى محكم ، و نگاهبانى قوى وا مىگذارى . در مسألت از خداوند اخلاص پيشه كن ، كه بخشيدن و نبخشيدن به دست اوست .
از خدايت بسيار طلب خير كن ، و وصيّتم را بفهم ، و از آن روى مگردان ، مسلّما بهترين سخن سخنى است كه سود بخشد . معلومت باد در دانشى كه سود نيست خير نيست ؛ و در علمى كه فراگرفتنش سزاوار نيست بهرهاى نمىباشد .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 265
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٦٥