تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩

11 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به هنگامى كه لشگرى را به سوى دشمن فرستاد اين وصيت را فرمود

چون بر دشمن وارد شديد يا دشمن بر شما وارد شد ، بايد لشگرگاه شما در محلّى بلند ، يا دامنهء كوه‌ها ، يا بين رودها قرار گيرد ، تا شما را مدد باشد ، و مانعى پيش رويتان براى برگرداندن شرّ دشمن . جنگ شما بايد از يك طرف يا دو طرف باشد . و بر قلهء كوه‌ها و فراز تپّه‌ها نگهبانانى بگماريد ، تا دشمن از نقطهء خطر يا محلى كه مورد اطمينان شماست به شما حمله نكند . بدانيد مقدّمهء لشگر ديده‌بانان دشمن‌اند ، و ديده‌بانان جاسوسان ارتش‌اند . از پراكندگى و تفرقه بپرهيزيد ، هرگاه فرود آييد همگان فرود آييد ، و زمانى كه كوچ كنيد همه كوچ نماييد ، و چون شب فرا رسد نيزه‌ها را گرداگرد خود نگاه داريد ، خوابتان اندك باشد يا همانند مضمضهء آب در دهان .

12 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به معقل بن قيس رياحى ، زمانى كه او را با سه هزار نفر به عنوان مقدّمهء لشگر خود به شام فرستاد

از خداوندى كه ناگزير از ملاقات با او هستى ، و غير او تو را نهايتى نيست پروا كن ، جز با كسى كه با تو بجنگد نجنگ ، و در صبح و عصر كه هوا ملايم است حركت كن ، لشگر را در وسط روز استراحت ده ، راه را به آرامى طى كن ، ابتداى شب حركت مكن ، كه خداوند آن وقت را براى آرامش قرار داده ، و براى استراحت نهاده نه براى كوچ كردن . بدن و مركب خود را به شب آسوده دار . چون شب را آسودى تا وقت سحر رسيد يا بامداد در آمد بر اساس بركت حق حركت كن . چون با دشمن روبرو شدى وسط لشگر بايست ، و به دشمن مانند كسى كه مىخواهد جنگ كند نزديك مشو ، و از آنان همانند كسى كه از جنگ مىترسد خود را دور مكن ، تا فرمانم به تو برسد . و بغض و كينه شما را به جنگ با آنان وادار نكند پيش از آنكه آنان را به حق دعوت كنى و راه عذر را به رويشان ببندى .