پس به خود رحم كنيد ، كه شما خود را در دنيا به مصائب و رنجها امتحان كردهايد . آيا مشاهده كردهايد كه يكى از شما به خاطر خارى كه به بدنش فرو مىرود و از لغزيدنى كه دچار خونريزى مىگردد ، و از ريگ داغى كه او را مىسوزاند چگونه ناله سر داده و اظهار درد مىكند ؟
پس چه طاقت و حالى خواهد داشت وقتى بين دو طبقه از آتش قرار گيرد ، در حالى كه همخوابهء سنگ سوزان و همنشين شيطان گردد ؟ ! آيا مىدانيد وقتى مالك دوزخ بر آتش خشم گيرد آتشها به روى هم غلتيده و يكديگر را به سختى مىكوبند ، و هرگاه به آتش بانگ زند آتش دوزخ بىتابانه از نهيب او در ميان درهاى جهنّم برجهد ؟ !
اى پير سالخورده كه پيرى با تو در آميخته ، چگونه خواهى بود وقتى گردنبندهاى آتشين به استخوانهاى گردن بپيوندد ، و غلها به دستها وصل شود ، تا گوشتهاى ساعد را بخورد ؟ ! اى مردم ، خدا را ! خدا را ! اكنون كه در تندرستى پيش از بيمارى ، و فراخى قبل از تنگدستى هستيد ،
پس در آزادى خود تا گرفتار نشديد بكوشيد ، ديدهها را در شب بيدار داريد ، شكمها را با روزه لاغر كنيد ، قدمها را به كار گيريد ، اموالتان را انفاق نماييد ، بدنها را فداى جانها كنيد و در اين راه بخل نورزيد ، كه خداوند سبحان فرموده : « اگر خدا را يارى كنيد خدا هم شما را يارى مىكند و قدمهاى شما را استوار مىدارد » و نيز فرموده : « كيست كه به خداوند وام نيكو دهد كه خدا آن را برايش به چند برابر باز گرداند ؟ و به خاطر اين وام براى او اجر كريم است » .
خداوند از روى ذلّت از شما يارى نخواسته ، و به خاطر كمى مال قرض نطلبيده ، از شما يارى خواسته در حالى كه جنود آسمانها و زمين از اوست و او پيروز و حكيم است ، از شما وام طلبيده در صورتى كه مالك خزائن آسمانها و زمين بوده و بىنياز و ستوده است .
همهء اينها به خاطر آزمايش شماست كه كدامتان داراى بهترين عمل هستيد . پس به سوى اعمال پسنديده بشتابيد تا در بهشت با همجواران خدا باشيد ، آنان كه انبياء را با آنان رفاقت داد ، و فرشتگان را به ديدارشان فرستاد ، و چنان اكرامشان نمود كه گوششان هرگز صداى آهستهء آتش جهنّم را نشنود ، و اندامشان را از برخورد با سختى و رنج مصون داشت .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 174
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٧٤