و در پرتو خورشيد به آنچه بايد بشناسند برسند ، و چسان خداوند آنها را با تلألؤ نور خورشيد از راه سپردن در امواج روشنايى آن مانع شده ، و در لانههاى خود از رفتن در قلب روشنايى پنهان نموده !
در روز روشن پلكهاى ديدگانشان را به روى هم مىاندازند ، و شب تار را براى خود چراغ روشن قرار دادهاند كه به آن واسطه به دنبال رزق خود مىروند . تاريكى شب آنها را از ديدن باز نمىدارد ، و آنها نيز در سياهى شب از حركت باز نمىايستند . اما همين كه خورشيد نقاب از چهره بيندازد ، و روشنى روز آشكار شود ، و نورش تا درون لانهء سوسمارها وارد گردد ، شبپرهها پلكهاى ديده را روى هم اندازند ، و از معاش به آنچه در تاريكى شب به دست آوردهاند تغذيه كنند .
پاك است خدايى كه شب را براى آنها روز و سبب جلب معاش قرار داد ، و روز را براى آنها زمان آرامش و استراحت مقرّر فرمود ، و براى آنها بالهايى از گوشتشان قرار داد تا در وقت نياز به پرواز آيند ، گويى بالشان لالههاى گوشند اما بدون پر و چوبهء آن .
ولى جاى رگها را در آن بالها مىبينى . دو بال دارند كه نه آنقدر ظريفاند كه وقت پرواز پاره شوند ، و نه آنچنان سخت كه مانع پرواز گردند . پرواز مىكنند در حالى كه جوجههايشان به آنان متّصل و به مادران پناهندهاند ، هرگاه بنشينند جوجهها هم مىنشينند ، و هر وقت پرواز كنند با آنان در حركتند ، و از مادران جدا نشوند تا هنگامى كه اعضاى آنها محكم گردد ، و بالها براى پرواز آماده باشد ، و راه كسب روزى و روش اقدام به مصالح خود را بدانند . پاك است خدايى كه پديد آورندهء هر موجودى است بدون نمونهاى كه پيش از او از غير او آفريده شده باشد .
153 - از سخنان آن حضرت است خطاب به اهل بصره در خبر از پيشامدهاى سخت
آن كه بتواند خود را بر اطاعت خداوند وادارد بايد اقدام كند . اگر از من پيروى كنيد - چنانچه خدا بخواهد - شما را به بهشت خواهم برد گر چه راهى است دشوار و همراه با تلخى .
فلان زن ( عايشه ) را رأى ضعيف زنان دامنگير شد ، و كينه در سينهاش چون ديگ آهنگران كه به جوش آيد جوشيد ، و اگر از او خواسته مىشد آنچه با من انجام داد با ديگرى انجام دهد انجام نمىداد . با اين حالت حرمت اوليهء او باقى است ، و حسابش با خداست .