تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 95

مساهمون:

ص٩٥
بوسيله سه ديوار از يك مربع احاطه شده است و ديوار شمالى آن كه از سوى قبر است از مربع كسر گرديده است و موجود نيست . طول هر يك از ديوارها چهار متر است و ارتفاع آن هم به همان اندازه مىباشد ؛ در هر يك از ديوارهاى ياد شده ، پنجره‌اى قرار دارد . در پايان اين مستطيل از سوى شمال ، ديوارى به ارتفاع حدود سه متر وجود داشت كه در ميانهء آن از سمت بالا ، برآمدگى وجود دارد و در زير آن پنجره‌اى بود كه اين پنجره بر روى قبر به گونه‌اى است كه در طرف دو پاى مُرده قرار گرفته است . در انتهاى قبر ، كسانى را مىبينيد كه شما را به جايگاه سر و يا دو پاى اين آرامگاه راهنمايى مىكنند و همواره دست آنان براى گرفتن پولى به سوى افراد دراز است . در حدود يك سوم اين آرامگاه از سوى سر را ، گنبدى پوشانيده است كه ورودى آن از سوى غرب است و از آن دو پنجره به سوى قبر باز مىشود . در ميانهء آن ، مقصوره‌اى از چوب وجود دارد كه روى آن بوسيلهء پارچه‌اى پشمى پوشيده شده است ، اين مقصوره دَرى داشت كه در برابر دَرِ گنبد واقع شده بود و بوسيلهء خادم مقبره ، براى ما گشوده شد ؛ او گفت : « اين نقطه جايگاه سر شريف است » . پس آن را مشاهده كردم و ديدم كه دو سنگ از نوع سنگ چخماق در آن قرار دارد و طول هر يك از آنها در حدود يك متر است . اين سنگها از وسط سوراخ داشت و بيشتر شبيه به تابوتى سنگى براى مردگان بود و در صورتى كه نگوييم كشتارگاه بوده در دوران قديم جايگاهى براى تقديم قربانىها بوده است . در اين جا بود كه به خاطرم گذشت اين مكان ممكن است پيش از اسلام بعنوان نمادى از حَوّاء امّ البشر ، از سوى « قضاعه » محلّ عبادت گرديده است همچنانكه « هُذيل » و « سواع » فرزند شيث بن آدم را عبادت مىكرده‌اند . لازم به ذكر است كه هذيل در جنوب و شمال مكّه مىزيسته همچنانكه هم اكنون گفته مىشود : « هذيل شام و هذيل يمن » و مسكن « قضاعه » در ميان اين دو بوده آن چنان كه قبيله‌هاى « كلب » ، « مراد » ، « هَمْدان » ، « حمير » ، « ودّ » ، يا « يغوث » و « يعوق » و « نسر » را عبادت مىكرده‌اند . ( اينان بنا بر آنچه كه ادّعا مىكنند ، فرزندان سواع بن شيث بوده‌اند ) و خداوند نيز فرموده است :
وَ قالُوا لا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَ لا تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لا سُواعاً وَ لا يَغُوثَ وَ يَعُوقَ وَ نَسْراً
( نوح : 23 )