تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 59

مساهمون:

ص٥٩
خويش درآورند ، در اين دوران اين كشور داراى استقلال تمام بود و دست اجانب را از آن كوتاه كرده بودند .

جزيرة العرب

سرزمين ( بلاد ) عرب ، از شمال به بادية الشام ، از شرق به درياى سرخ و غرب بادية العراق و خليج فارس و درياى عمان و از جنوب به اقيانوس هند محدود مىگردد . زمين اين بخش ، بويژه در ميانهء آن در فاصلهء بين نجد و حضرموت ، حجاز ، عسير و سرزمين عمان را شن فراگرفته است . در اين قسمت صحراى بزرگى به نام « دهناء » وجود دارد ، طول اين صحرا دو درجهء جغرافيايى و عرض آن در حدود يك درجه و نيم مىباشد ، اين بخش را هم اكنون « ربع الخالى » مىگويند . اين خشكزار ، سرزمينى بدون گياه و آب بود و تنها بوسيلهء دريايى از شن پوشيده شده كه با حركت باد ، پيوسته از اين سو به آن سوى در جريان بود . اين جابجايى شن آنچنان زياد است كه گاه اگر كاروانى در ميان آن گرفتار شود همگى را در ميان تپه‌هايى از شن مدفون مىكند ؛ در شمال اين صحرا قسمتى وجود دارد كه تا سرزمين حسا و قصيم ادامه مىيابد سپس ادامهء آن به سوى غرب متمايل گرديده تا اينكه به سرزمين جوف رسيده و سپس به بادية الشام - كه بدان « النفود الصغرى » گويند - متصل مىگردد . كناره‌هاى ساحلىِ بلاد عرب از كشتزارها و باغهاى فراوانى پوشيده شده و داراى ساكنين بسيارى مىباشد . سرزمين بلاد عرب را از شمال تا جنوب رشته كوههاى « سروات » پوشانيده است كه در آن چشمه‌ها و رودها و سبزه‌زارها و كشتزارهاى فراوانى قرار دارد . در دامنهء كوههاى يمن ، دانهء قهوه كاشته مىشود كه در نوع خود از بهترين قهوه‌هاى جهان به شمار مىآيد . مشهورترين كوههاى حجاز ، كوه « هدى » و « كرا » در طائف و مشهورترين كوههاىِ معان ، كوه « اخضر » و در نجد ، كوه « عارض » و « طويق » و در شَمّر ، كوهِ « سلمى » است ، تمامى اين كوهها داراى مناطق مسكونى بودند و از اين رو مركز نعمت و بركت در اين ديار به شمار مىآمدند . سرزمين ( بلاد ) عرب به شش قسمت تقسيم مىگردد : حجاز ،
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 59 | انصارى / محمد لبيب البتنوني