عرفة »
يعنى حج عرفات است ، سپس در اين باره سخن خداوند نازل گرديد كه :
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ
« 1 » يعنى به سوى ( منا ) كوچ كنيد از همانجا كه مردم ( پيش از حمس ) كوچ مىكردهاند . سپس حاجيان با همان لباسهاى خويش كه از حل آمده بودند ، برگرد كعبه طواف كردند و از خوراكىهاى حل در حرم استفاده كردند . و تا كنون مسلمانان به گونهاى كه شرع مقدس براى مناسك حج آنان تعيين نموده است ، حج به جاى مىآورند . ليكن هماكنون مناسك وطواف برخى ازاعراب باديهبه ويژه « اهل شروق » از « عتيبه » و « مطير » اين گونه است كه مناسك حج آنان ابتدا از كعبه آغاز مىشود و سپس به سوى عرفات حركت مىكنند . اين گروه ابتدا در پنج روز اول ماه ذى الحجه به سوى مكه مىآيند و پس از آماده ساختن خانههاى خود در قسمت شرق خارج از مكه ، گروه گروه به مسجد الحرام وارد مىشوند و طواف قدوم خود را برگرد خانه آغاز مىنمايند ، بدين صورت كه دستهاى يكديگر را زنجير وار به هم مىگيرند و آن گونه طواف مىكنند كه هيچ كس نمىتواند مزاحم آنان گردد ، زيرا در هنگام طواف آنها هر كسى را كه در مسيرشان قرار گيرد با خود به حركت درمىآورند ! آنان در حال طواف مىگويند : « اللَّه محمد ، لبّيك لبّيك ، حجّيْتُ ، تقبل أولا تقبل حجّيت ، إلّا تقبل » . يعنى « پروردگار محمد ، لبيك لبيك ، حج انجام دادم ، قبول كنى و يا نكنى حج را به جاى آوردم ، بايد قبول كنى » !
و در صورتى كه زنانى به همراه آنان باشند - كه معمولًا زنان جوانى به همراه آنان مىباشند - آنان را در انتهاى گروه قرار مىدهند و در حالى كه شانههاى مردان را محكم گرفتهاند ، از ظاهر آنان فقط دو چشمشان ديده مىشود و دستهايشان را نيز به وسيلهء دستكش پوشانيدهاند . اين گروه هم چنان به طواف ادامه مىدهند تا اين كه به كنار « حجر الاسود » مىرسند ، سپس شخصى كه در پيشاپيش گروه در حركت است آن چنان پرده كعبه را مىگيرد كه هيچ گاه شخصى نمىتواند او را از پرده جدا سازد . سپس يك يك گروه نيز به همان صورت پيش مىآيند و پرده كعبه را در اين نقطه در دست مىگيرند ، به طورى كه در اين حالت از هيچ گونه تعدى نسبت به ديگران خوددارى نمىكنند ؛ تا اين كه با اين كارهاى خود مردم اطراف حجر الاسود را از آن جا دور مىكنند و همگى آنها
هامش
( 1 ) . بقره ، 199