بر اساس تحقيق مرحوم « محمد صادق پاشا » اميرالحاج مصرى شمارش گرديده است ) .
حرم از درون به وسيلهء چهار شبستان در اطراف ، دربرگرفته شده است كه در آنها سيصد و يازده ستون قرار دارد كه دويست و چهل و چهار عدد آنها از ستونهاى سنگ شمسيى سرخ است كه گنبدهاى اطراف مسجد نيز روى آنها قرار گرفته است . بر روى برخى از ستونهاى ياد شده سنگ نبشته هايى قرار دارد كه در آن ساخته هاى آنان از بناى مسجد يا كارهايى از قبيل باطل كردن ماليات - كه در آن سود مسلمانان قرار داشته - نوشته شده است . از ميان ستونهاى ياد شده ، ستونى در نزديكى « بابالحزوره » قرار دارد كه بر آن پيمانى نقش بسته كه از سوى « اشرف شعبان » پادشاه مصر فرمانى صادر گرديده است نسبت به ابطال مالياتى كه به هنگام ورود از حاجيان دريافت مىگرديد . بيشتر اين گونه ستونها بوسيلهء لايهاى از گچ پوشيده شده است ، زيرا برخى از امراى مكه - كه خداوند آنان را ببخشايد - هنگاميكه قصد داشتند اين گونه پيمانها را ناديده بگيرند ، بر روى سنگ نوشتههاىستونهاى يادشده ، لايهاى از گچ قرار مىدادند و آن رااز ديدههاپنهان مىنمودند !
حرم داراى هشت در بود كه در سمت شمالى آن : « باب الدريبة » ، « باب المدرسه » ، « باب المحكمه » ، و « باب الزياده » « 1 » واقع شده است غرب ، « باب القطبى » « 2 » ، « باب الباسطيه » « 3 » ، « باب الزماميه » و سپس « باب عمروبن العاص » « 4 » قرار دارد . در امتداد آن از سوى غرب ، سه در قرار دارد كه نخستين آن درها « باب العمره » « 5 » و « باب ابراهيم » « 6 » است و سپس « باب الحزوره » « 7 » مىباشد . در امتداد آن از سمت جنوب ، هفت در قرار دارد :
هامش
( 1 ) . زيرا اين قسمت در ساختمان اخير به مسجد افزوده گرديد .
( 2 ) . اين نام منسوب به قطبى صاحب « تاريخ مكه » بوده كه نامبرده داراى مدرسهاى در اين مكان بوده و خود نيز در آن اقامت داشته است .
( 3 ) . زيرا در مجاورت مدرسه « عبدالباسط » قرار گرفته است .
( 4 ) . پيش از اين به « باب العتيق » و يا « باب السده » ناميده مىشد .
( 5 ) . زيرا از اين در به سوى عمره خارج شوند و همچنين بدان « باب بنى سهم » نيز گفته مىشود .
( 6 ) . منسوب به شخص خياطى است كه در اين مكان سكونت داشته است .
( 7 ) . پيش از اين بدان « باب بنى الحكم » گفته مىشد . حزوره نام بازارى در جاهليت بوده كه اين بازار در اينمكان قرار داشته و به هنگام توسعه به حرم افزوده گرديد .
همچنين بدان « باب الوداع » نيز گويند زيرا مردم به هنگام سفرشان از آن در خارج مىگرديدند .