[ 1379 ] م - كسى كه مصدود شد از آمدن به مكه يا از اتمام اعمال يا از به جا آوردن اعمالى كه به ترك آنها حتى به غير عمد حج باطل مىشود و به دستورى كه گفته شد از احرام خارج شد ، اگر حج بر او مستقر شده بوده يا آن كه در سال ديگر مستطيع است و حج واجب را به جا نياورده بايد بعد از رفع منع دوباره به حج برود و اعمالى كه نموده كافى از حجة الاسلام نيست .
[ 1380 ] م - كسى كه مصدود است اگر اميد بر طرف شدن مانع را داشته باشد بلكه گمان آن را هم داشته باشد مىتواند به دستورى كه گفته شد از احرام خارج شود ( 1 ) .
[ 1381 ] م - كسى كه احرام عمره بست ( 2 ) و به واسطهء مرض نتوانست برود به مكه اگر بخواهد محلّ شود بايد هدى كند ، و به احتياط واجب ( 3 ) هدى يا پول آن را
شرح
بيرون آمدن از احرام است و احتياط اين است كه علاوه بر قربانى حلق يا تقصير نيز بنمايد ، و اگر مصدود از احد الموقفين باشد و متمكَّن از ديگرى باشد يا بشود اظهر عدم جريان حكم مصدود است بلكه مكلَّف است در صورت تمشّى حج صحيح اگر چه اضطرارى باشد به اتيان آن ، و با تماميّت حج به هر نوعى در آن سال باشد محلَّى براى صدّ و حكم آن كه تحلَّل به هدى است نيست . و اگر مصدود از ما بعد الموقفين بجميع اقسام آن باشد در اين صورت حج او صحيح و تمام است و براى آنها عمل به وظيفه يعنى استنابه در رمى و واجب بعدى كه قابل استنابه است مىنمايد و احتياط اين است كه بعد از اين اعمال از احرام خارج شود و همچنين در اعمال بعد از منى چنانچه متمكن از انجام آن شد خود به جاى آورد و الَّا نايب بگيرد و بر تقدير عدم تمكن از استنابه در ذى الحجهء همان سال ، در سال آينده در صورت تماميت حج به وقوفين پس جواز رفع حرج به تحلل به هدى خالى از وجه نيست . ( مناسك ، مسأله 446 ) . و كسى كه تمام اعمال حج را به جا آورده و در مكَّه است و جهت بيتوته در منى و رمى جمرات مىخواهد به منى برود و منع و جلوگيرى شود حجّش تمام است و براى رمى در صورت امكان همان سال نايب مىگيرد و در صورت عدم امكان براى سال بعد نايب بگيرد .
( 1 ) آية الله بهجت : احوط تأخير احلال است براى كسى كه اميد زوال صدّ و عذر را دارد ، و به خوف فوات متحلَّل نمىشود بنا بر احوط ( مناسك شيخ ص 99 ) .
آية الله فاضل : در صورت گمان به رفع مانع عمل به احكام صدّ در ابتداء مشكل است .
آية الله مكارم : اگر اميد به بر طرف شدن مانع را داشته باشد احتياط آن است كه صبر كنند .
( 2 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : شخص محصور اگر حج تمتّع و يا حج افراد به جا مىآورد ، در صورتى كه موقع احرام با خداوند قرار گذاشته كه اگر محصور شد خداوند او را محلّ گرداند ، بدون فرستادن قربانى به منى خود به خود محلّ مىشود - حتى نسبت به زن - و شخص محصورى كه حج قران به جا مىآورد به مجرّد فرستادن قربانى به منى محلّ مىشود ، و نيازى به صبر كردن تا زمانى كه قربانى به منى برسد نيست . ( آداب و احكام حج ، مسأله 988 ) . اگر مريض شده يا دشمن او را منع كرده و نمىتواند اعمال عمره را تمام كند نائب بگيرد . ( آداب و احكام حج ، مسأله 996 )
( 3 ) آية الله فاضل : اما در عمره مفرده مخير است بين ارسال هدى به مكَّه و يا ذبح هدى در محلّ حصر . و در عمره تمتع به