اگر عاجز شد از آمدن ، بعيد نيست كفايت عمل نايب براى تحليل زن بر او ( 1 ) . و اما كسى كه حج او استحبابى بوده بعيد نيست ( 2 ) كفايت طواف نايب از او ، و لكن احتياط آن است كه در صورت امكان خودش برود ( 3 ) .
[ 1384 ] م - اگر كسى كه با او قرار داده بود ذبح كند نكرده بوده و شخص محرم در روز موعود محلّ شد و با زن هم نزديكى كرده معصيت نكرده و كفاره هم ندارد ، لكن بايد باز هدى يا پول را بفرستد و مواعده كند و بايد از زن اجتناب كند ، و احتياط واجب آن است كه از وقتى كه معلوم شد عمل نشده اجتناب ( 4 ) كند گر چه محتمل است ( 5 ) كه وجوب اجتناب از وقتى باشد كه شخص را مىفرستد ( 6 ) براى ذبح .
[ 1385 ] م - تحقق محصور بودن مثل تحقق مصدود بودن است كه گذشت .
[ 1386 ] م - اگر مريض بعد از آن كه هدى يا پولش را فرستاد حالش خوب شد ( 7 ) به طورى كه توانايى رفتن به مكه را داشت بايد برود ، پس اگر محرم به احرام تمتع است ( 8 ) و به وقت
شرح
( 1 ) - در كفايت عمل نائب از آية الله سيستانى مطلبى در دست نيست .
آية الله مكارم : بعد از انجام دستور سابق .
( 2 ) آية الله سيستانى : حكم محصور كه گفته شد اختصاص به حج واجب ندارد .
آية الله مكارم : در صورتى كه قادر بر حج نباشد يا عسر و حرج داشته باشد بنا بر احتياط واجب .
آية الله بهجت : در تطوّع ، حلَّيت نساء متوقّف است بر خصوص طواف نساء به نيابت از او ( مناسك شيخ ص 105 ) .
آية الله اراكى ، آية الله فاضل : و همچنين است كسى كه حج او نيابتى تبرعى يا استيجارى بوده يا حج او واجب بوده و سال اول استطاعت بوده و استطاعت تا سال بعد استمرار نداشته باشد . و كفايت نيابت در صورتى است كه رفتن براى خود او حرجى باشد .
( 3 ) آية الله فاضل : اين احتياط ترك نشود .
( 4 ) آية الله اراكى ، آية الله فاضل : از همه محرمات احرام اجتناب كند .
( 5 ) آية الله بهجت : بلكه اظهر همين است اگر چه احتياط خوب است و امّا امساك نساء پس لزوم آن زائل نمىشود مگر آن كه به مباشرت يا استنابه ، طواف نساء را انجام دهد بنا بر اظهر و احوط ( مناسك شيخ ص 105 ) .
( 6 ) آية الله فاضل : مصدود مىتواند در همان محلّ صدّ ، هدى را ذبح كند .
( 7 ) آية الله خوئى : ملاك را قبل از تحلَّل به هدى و تقصير حالش خوب شد مىدانند .
آية الله سيستانى : موضوع اين حكم كسى است كه در احرام عمره پس از فرستادن هدى يا قيمتش يا قبل از آن حالش بهبود بايد به طورى كه بتواند قبل از ذبح يا نهر هدى به مكه برسد .
( 8 ) آية الله سيستانى : و اگر محرم به احرام عمرهء مفرده است اعمال آن را انجام مىدهد و محل مىشود .