[ 1349 ] س - در تطهير مسجد الحرام به نحوى كه عين نجاست را بر طرف مىكنند و بعد با ظرف آب مىريزند و مىشويند و از هر طرف با آب قليل شسته مىشود ، انسان به نجاست تمام مسجد علم عادى پيدا مىكند ، آيا جواز سجده بر آن سنگها از باب عسر و حرج است يا جهت ديگر ؟
ج - علم پيدا نمىشود ، و با فرض شك نبايد اعتناء شود ( 1 ) .
[ 1350 ] س - شخصى بدون اين كه خمس مال خود را بپردازد به حج رفته است و الآن مىخواهد بپردازد ، آيا حج او صحيح است يا خير ؟
ج - اگر لباس احرام و قربانى با پول غير مخمس نبوده ، عمل او اشكال ندارد ، و در غير اين صورت تفصيلاتى دارد كه به رساله مراجعه شود ( 2 ) .
[ 1351 ] س - اين جانب كه تحت تكفل پدرم هستم اگر خدا بخواهد سال آينده به اتفاق مادرم به زيارت خانهء خدا مشرف خواهم شد ، لازم به يادآورى است كه هزينهء اين سفر را از پولهايى كه پدرم طى هفت يا هشت سال به عنوان هفتگى و يا پولى كه براى پس انداز به ما داده پرداختهايم ، قابل ذكر است كه پدرم تا اين تاريخ هيچ گونه وجهى به عنوان خمس نپرداخته است ، خواهشمندم مرقوم بفرماييد كه حج ما با اين پول چه صورتى پيدا مىكند ؟
ج - اگر يقين به وجود خمس در پول مزبور نداريد حج اشكال ندارد ، و اگر يقين به وجود خمس در مال داريد لازم است احرام و قربانى ( 3 ) را از مال حلال يقينى تهيه نماييد ( 4 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله گلپايگانى ، كتبا فرموده : و با فرض يقين طواف و نماز از جهت تقيه محكوم به صحت است ، و شفاها فرموده : در وقت طواف نعلين به پا كند . ( آراء المراجع ، ص 418 ) .
( 2 ) مراجعه شود به سؤال 667 .
آية الله بهجت : چنانچه با عين مال غير مخمّس معامله كرده يعنى عين مال در مقابل لباس قرار گرفته طواف و نماز با آن لباس باطل است ولى اگر لباس را به ذمّه خريده و بعد از معامله ، آن مال غير مخمّس را در عوض دين پرداخت نموده ، طواف و نماز با آن لباس باطل نيست .
( 3 ) آية الله مكارم : و سائر هزينه هاى حج .
( 4 ) حكم آن مانند سؤال قبل است .
آية الله بهجت : با توجه به لزوم خمس در هبه على الاحوط و همچنين اين كه در طول هفت يا هشت سال اين پول جمع شده بايد خمس به آن تعلَّق گرفته باشد .