[ 574 ] م - احتياط واجب آن است كه مراعات موالات عرفيه را در طواف بكند ( 1 ) ، يعنى در بين دورهاى طواف آن قدر طول ندهد كه از صورت يك طواف خارج شود . قسم دوم - چيزهايى است كه گفتهاند داخل در حقيقت طواف است
، اگر چه بعضى از آنها نيز شرط است از براى طواف ، لكن در عمل فرقى نمىكند ، و آن هفت چيز است : اول - آن كه ابتداء كند به حجر الاسود .
[ 575 ] م - در ابتداء كردن به حجر الاسود لازم نيست ( 2 ) كه تمام اجزاء بدن طواف كننده به تمام اجزاء حجر الاسود عبور كند ، بلكه واجب آن است كه انسان از حجر الاسود ، هر جاى آن باشد شروع كند و به همان جا ختم كند ( 3 ) .
شرح
( 1 ) - آيات عظام سيستانى ، خوئى ، تبريزى : مراعات موالات لازم است .
آية الله بهجت : مراعات موالات عرفيه در غير موارد عذر حاصل بعد از شوط چهارم لازم است . ( مناسك شيخ ص 44 ) .
آية الله مكارم : در طواف واجب موالات لازم است ، و در مستحب شرط نيست .
آية الله خامنه اى : احتياط واجب آن است كه در ميان اجزاء طواف ، موالات عرفيه را رعايت كند ، مگر در مورد قطع طواف پس از گذشتن از نيمهء آن به خاطر نماز و امثال آن .
( 2 ) آيات عظام خوئى ، بهجت ، تبريزى ، سيستانى : احوط و اولى اين است كه تمام بدن خود را بر تمام حجر الاسود بگذراند ، و براى انجام اين احتياط كمى قبل از حجر بايستد و نيّت كند كه طواف را از محاذات واقعى انجام مىدهم و زائد بر آن از باب مقدّمه علميّه است .
آيات عظام گلپايگانى ، صافى ، اراكى : طواف را در هر دور واجب است از حجر الاسود شروع كند و به آن ختم كند و چون تحقق اين معنا بر وجه حقيقت متعسّر و بلكه متعذّر است ، در تحقق آن اكتفاء مىشود به اين كه پيش از رسيدن به حجر الاسود نيّت كند و قصد كند كه ابتداى طواف در هر دور از محاذى اولين جزء حجر باشد و انتهاى آن همان موضعى كه واقعا انتهاى دور است باشد و زائد از باب مقدّمه علميّه باشد . و اين نيّت را در ذهن باقى بدارد تا وقتى كه محاذى حجر شود ، و اين كافى خواهد بود و با همين نيّت هفت دور طواف كند .
آية الله مكارم : دقت در محاذى بودن اجزاى بدن با اجزاى حجر الاسود لازم نيست همين اندازه كه عرفا محاذات صدق كند كافى است .
آية الله فاضل : آن چه كه براى صحّت طواف لازم است ، آن است كه شروع و ختم طواف نزد عرف از حجر و محاذى حجر باشد و مىتواند براى يقين به حصول اين معنا از باب مقدمه علميّه كمى قبل از حجر نيّت كند و در پايان كمى پس از حجر ختم كند .
( 3 ) آية الله خامنه اى : و مانعى ندارد كه مقدارى هم اضافه كند از باب احتياط تا يقين كند كه از حجر الاسود شروع كرده و به نقطهء ابتداء ختم نموده است .