بايد بدهد ، و احتياط مستحب ( 1 ) آن است كه يك گوسفند ذبح كند .
[ 467 ] م - اگر محتاج شد به گرفتن ناخن ، احتياط واجب ( 2 ) آن است كه كفاره به همان نحو كه ذكر شد بدهد . ( 3 ) [ 468 ] م - بيست و دوم - كندن دندان است
هر چند خون نيايد بنا بر احتياط ، ( 4 ) و احتياط آن است كه يك گوسفند كفاره بدهد . ( 5 ) بيست و سوم - كندن ( 6 ) درخت يا گياهى ( 7 ) كه در حرم روييده باشد .
[ 469 ] م - اگر گياهى يا درختى در منزل محرم روييده شده باشد بعد از آن كه منزل او شده پس اگر آن را خودش كاشته باشد جايز است آن را بكند . ( 8 )
شرح
( 1 ) - آية الله اراكى ، آية الله نورى : بنا بر احتياط واجب .
آية الله بهجت : احتياط مستحب را متعرض نشدهاند .
آية الله فاضل : بايد يك گوسفند كفاره بدهد .
( 2 ) آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : در صورتى كه بقاء ناخن ضرر نداشته باشد مثل اين كه ناخن كنده شده و ماندنش سبب ناراحتى شود ، گرفتن ناخن جايز است و از هر ناخنى يك مشت طعام كفاره بدهد ( مناسك ، مسأله 275 ) .
( 3 ) در اكثر فروعات اين باب ساير آيات عظام متعرض اين مسأله نشدهاند .
آية الله فاضل : و مىتواند براى هر ناخن يك كف از طعام كفاره بدهد .
( 4 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : بر محرم حرام است كه دندان خود را بكند هر چند خون نيايد .
آيات عظام خوئى ، تبريزى ، سيستانى : جمعى از فقهاء نظرشان اين است كه كندن دندان هر چند خون در نيايد ، از محرمات احرام است و كفاره اش را يك گوسفند دانستهاند ، ولى دليلش تأمل دارد و بعيد نيست اين عمل جايز باشد .
آية الله بهجت : كندن دندان در صورتى كه موجب خون آمدن شود حرام است ولى كفاره ندارد و اگر موجب خون آمدن نشود و يا كندن دندان ضرورت داشته باشد ، مانعى ندارد . ( مناسك ، مسأله 278 ) .
آية الله مكارم : اين احتياط و احتياط بعد مستحب است .
( 5 ) آية الله خامنه اى : كشيدن دندان بدون خونريزى نه حرام و نه كفاره دارد و در صورتى كه كشيدن دندان ضرورت پيدا كند و منجر به خونريزى شود احتياط مستحب آن است كه يك گوسفند كفاره بدهد .
( 6 ) آية الله مكارم ، آية الله سيستانى : اين مسأله از محرّمات احرام نيست بلكه بر همه كس حرام است چنانچه خواهد آمد .
آيات عظام اراكى ، سيستانى ، نورى ، فاضل : و بريدن آن .
آية الله بهجت : و بريدن و نحو آنها .
( 7 ) آية الله سيستانى : حتى اگر اصل آن در خارج حرم و شاخهء آن در حرم يا به عكس باشد .
آية الله صانعى : و بريدن آن .
( 8 ) آية الله سيستانى : اختصاص به محرم ندارد و فرقى بين كاشتن خود شخص و ديگرى در اين صورت نيست ، ولى اگر