آن كه بروند جده به قصد رفتن به جحفه و در صورت امكان بروند به جحفه و از آنجا محرم شوند و با اتومبيل بىروپوش بروند به مكه معظمه ، و اگر رفتن به ميقات امكان نداشت از جده ( 1 ) محرم شوند ( 2 ) و بهتر آن است كه ( 3 ) در « حده » هم كه بين جده و مكه است تجديد احرام كنند . ( 4 ) [ 444 ] م - نشستن در زير سقف در حالى طى منزل در شب ( 5 ) خلاف احتياط است گر چه جايز بودن آن به نظر بعيد ( 6 ) نيست ، بنا بر اين بعيد نيست جايز بودن نشستن محرم در هواپيمايى كه شب حركت مىكند .
شرح
( 1 ) - آية الله صانعى : با نذر .
آية الله فاضل : از ادنى الحلّ محرم شوند .
( 2 ) آية الله خامنه اى : جدّه نه ميقات است و نه محاذى ميقات ، لذا احوط آن است كه با نذر از آنجا محرم شود .
آية الله غروى : چون جدّه ميقات بودنش معلوم نيست لازم است با نذر از آنجا احرام ببندد .
( 3 ) آية الله مكارم : از حديبيه .
( 4 ) تفصيل اين مسأله در مسأله 212 ميقات گذشت .
( 5 ) آية الله بهجت : استظلال در شب نيست و مانع ندارد و ظاهر مجموع روايات و مقتضاى اصل اختصاص ممنوعيت به سايه انداختن از آفتاب است ( مناسك س 50 ) .
آية الله نورى : جايز است بنا بر اين نشستن محرم در هواپيمايى كه در شب حركت مىكند و همچنين ماشين و كشتى جائز است .
( 6 ) آية الله سيستانى : سوار شدن در ماشين سقف دار و مانند آن در شب و بين الطلوعين و روزهايى كه ابر غليظ مانع تابش خورشيد باشد ، در صورتى كه بارانى نباشد اشكال ندارد . و اگر بارانى باشد كفّاره دارد و به احتياط واجب جايز نيست .
( مناسك ، مسأله 270 ) .
آية الله مكارم : جايز است مگر در شبهاى سرد و بارانى كه بايد كفاره بدهد و در روزهاى كاملا ابرى و بين الطلوعين نيز استفاده از ماشين سر پوشيده مانعى ندارد .
آية الله خوئى : مراد از استظلال تحفظ از آفتاب و سرما و گرما و باران و باد و مانند آنها است پس اگر هيچ كدام از آنها نباشد به نحوى كه وجود و عدم سايبان يكسان باشد اشكال ندارد ، و در اين حكم بين شب و روز فرقى نيست . ( مناسك ، مسأله 270 ) . و در فرض شك در اين كه آيا مظله وجود و عدمش يكسان است يا نه استظلال جايز است . ( استفتاءات آخر مناسك ، چاپ 21 ، ص 325 ) .
آية الله خامنه اى : ولى احتياط به ترك تظليل در شبهاى بارانى و سرد ترك نشود مگر اين كه اين احتياط موجب حرج شود .
آية الله تبريزى : بنا بر احتياط در حرمت استظلال فرقى بين شب و روز نيست .