[ 441 ] م - كسانى كه از تهران يا جاى ديگر مىخواهند به مكه مشرف شوند با هواپيما اگر نذر كنند براى احرام بستن از تهران نذر آنها صحيح است و بايد محرم شوند ، ( 1 ) و اگر راه ديگرى نباشد جز هواپيما بايد بروند به حج ، لكن براى زير سقف بودن در حال طى منزل بايد كفاره بدهند .
[ 442 ] م - كسى كه نذر كرد از تهران يا جاى ديگر محرم شود بايد محرم شود ، ( 2 ) و حتى الامكان بايد از راهى برود كه زير سايه در طى منزل قرار نگيرد ، و اگر راهى نباشد كه زير سقف قرار نگيرد در صورت التفات به اين مطلب پيش از نذر معصيت كار است ( 3 ) براى آن كه خود را از روى عمد مبتلاى به معصيت كرده است . ( 4 ) [ 443 ] م - كسانى كه مىخواهند با هواپيما به مكه بروند لازم است با هواپيما به مدينه بروند ، و از آنجا در مسجد شجره محرم شوند و با اتومبيلى كه سقف ندارد به مكه بروند و يا
شرح
آية الله مكارم : گذشتن از زير پلهاى وسط راه مانعى ندارد و همچنين بودن در سايه اى كه از ديوارهاى اتومبيل سر باز و مانند آن بوجود مىآيد .
آية الله بهجت : احوط ترك سايه انداختن از آفتاب است اگر چه منحرف از بالاى سر باشد با چيزى كه در سر ممنوع است ( مناسك شيخ ص 27 ) .
آية الله نورى : استظلال اختصاص به بالاى سر دارد و شامل سايه حاصل از ديوار ماشين نمىشود .
( 1 ) آية الله سيستانى : نذر احرام قبل از ميقات براى كسى كه مىداند ناچار مىشود زير سقف برود محل اشكال است . ( ملحق مناسك ) .
آية الله فاضل : صحت نذر براى كسى كه مىداند بايد در روز با وسيله مسقّف حركت كند محل اشكال است . بلى اگر بداند كه براى احرام عمرهء تمتّع نمىتواند به يكى از مواقيت معروفه برود نذر اشكال ندارد و معصيت هم نكرده است ، ولى احتياط آن است كه در ادنى الحل تجديد احرام كند . و در هر صورت كفّارهء زير سقف رفتن را بايد بدهد .
( 2 ) آيات عظام اراكى ، فاضل ، نورى : مىتواند از راهى برود كه زير سايه قرار بگيرد ، مانند تونل و پل و زير درخت از سايه هاى ثابت .
( 3 ) آية الله فاضل : به حاشيهء مسألهء 441 مراجعه شود .
آية الله غروى : معصيت بودن تظليل با فرض نذر ثابت نيست و كفاره احتمال دارد براى جبران ما فات بوده باشد .
( 4 ) آية الله مكارم : معصيتى نكرده است .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : ظاهر اين است كه معصيت نكرده است ولى براى استظلال اضطرارى كفاره بايد بدهد .
آية الله صانعى : بلكه صحّت اين گونه نذرها كه سبب معصيت مىگردد محلّ تأمّل است مگر با انحصار طريق كه در مسأله قبل گذشت .