كه خداوند ايشان را راهنمائى فرموده وبه حقيقت رسانده است وهم آنانند خداوندان
عقل وخرد .
اى " هشام " خداوند بزرگ وعزيز عذر بندگان را بوسيلة خرد قطع وحجت
خويش را بر آنان به موهبت عقل تمام فرموده . آنچه را كه دانشش براي بندگان لازم
است بيان كرده ، وآنان را به ربوبيت خويش بوسيلة أدله راهنمائى نموده است سپس
در آية 158 إلى 159 سوره دوم فرموده " والهكم إله واحد لا إله الا هو الرحمن الرحيم
ان في خلق السماوات والأرض واختلاف الليل والنهار والفلك التي تجرى في البحر بما
ينفع الناس وما انزل الله من السماء من ماء فاحيى به الأرض بعد موتها وبث فيها من
كل دابة وتصريف الرياح والسحاب المسخر بين السماء والأرض لايات لقوم يعقلون " .
ترجمه : خداى شما خداى يكتا است نيست خدائى جز أو كه بخشاينده ومهربان است
همانا در آفرينش آسمانها وزمين ورفت وآمد شب وروز ( يا كم وزياد شدن آنها )
وكشتيهائى كه به دريا براي انتفاع خلق در جريان است وبارانى كه خدا از بالا فرو
فرستاد تا به آن زمين را بعد از مردن ( ونابود شدن گياه آن ) زنده كرد وسبز وخرم گردانيد
وانواح حيوانات در زمين پراكنده ساخت وتغيير جهت بادها ودر آفرينش ابر كه ميان
زمين وآسمان مسخر است ، در همه اين أمور براي خردمندان نشانهائى بر دانش
وتوانائى آفريننده است .
اى " هشام " به حقيقت كه خداوند بزرگ وعزيز أمور نامبرده وغيره را از اين جهت
كه نيازمند به مدبر مىباشند دليل معرفت خود قرار داده است در آية 12 سوره 16 فرمود
" وسخر لكم الليل والنهار والشمس والمقر والنجوم مسخرات بأمره ان في ذلك لايات
لقوم يعقلون " ودر آية 1 إلى 2 سوره 43 زخرف فرمود " حم والكتاب المبين انا جعلناه
قرانا عربيا لعلكم تعلقون " ودر آية 23 سوره 30 فرموده " ومن آياته يريكم البرق
خوفا وطمعا وينزل من السماء ماء فيحيى به الأرض بعد موتها ان في ذلك لايات لقوم
يعقلون " . ترجمه : شب وروز وخورشيد وماه را براي زندگانى شما در گردون مسخر
ساخت وستارگان آسمان را به فرمان خويش مسخر كرد . در اين كار نشانهاى قدرت خدا
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 238
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٢٣٨