خاتمه
" هشام بن الحكم " اضافه بر اينكه از محضر " امام صادق ( ع ) " استفاده كامل
نموده از چشمه دانش " امام هفتم موسى بن جعفر ( ع ) " هم سيراب شده از آن بزرگوار
معارف وحقايقى نقل كرده كه ميل دارم براي اينكه پايان كتاب به ذكر كلمات امام
هفتم ( ع ) زينت يابد روايتي را كه هشام از آن بزرگوار نقل نموده ومشتمل بر مواعظ
وپندهاى پر ارزش وحقايق ارجمندى است بعلاوة صفات عقل وعاقل در آن روايت
بيان شده براي تكميل استفاده خوانندگان بنگارم :
" علامه مجلسي رحمة الله " در " جلد أول بحار الأنوار " از كتاب " تحف العقول "
روايتي آورده كه خلاصه آن به فارسي چنين است :
" موسى بن جعفر ( ع ) " : اى " هشام " همانا خداى تعالى خداوندان فهم وخرد را
در كتابش به اين آية مژده داده است ( فبشر عبادي الذين يستمعون القول فيتبعون أحسنه
أولئك الذين هديهم الله وأولئك هم أولو الألباب ( آية نوزده سوره 39 ) .
ترجمه : پس تو هم اى پيغمبر بندگان را به رحمت من بشارت آر آنچنان بندگانم
را كه گفتار ( 1 ) را بشنوند سپس نكوترش را پيروى نمايند يا نيكوتر پيروى كنند . آنانند
هامش
( 1 ) مراد از گفتار يا قرآن است يا مطلق پندها واندرزها يا مطلق گفتار . در صورتي كه
مراد از گفتار قرآن باشد نيكوترين گفتار محكمات است كه صاحبان خرد از محكمات قرآن پيروى
مينمايند نه از متشابهات ، گر چه هر دو از نظر اينكه گفتار خدا مىباشند نيكو هستند ولى محكمات
نيكوتر است . ودر صورتي كه مراد مطلق پند واندرز باشد پيروى از نيكوتر در زمينهاى است كه
امر داير بين دو كار خوبى باشد كه جمع بين آنها ممكن نيست در اين صورت خداوندان خرد
نيكوترين اندرزها را به كار بندند .
در صورتي كه مراد مطلق گفتار باشد معنى چنين است : خداوندان خرد گفتار حق وباطل
را مىشنوند ونيكو يعنى حق را براي پيروى وعمل انتخاب مىكنند . وناگفته نماند كه احتمال أخير
كه در ترجمه يتبعون أحسنه داده شد ( ونيكوتر پيروى مينمايند ) مبتنى به دو احتمال أول در گفتار
است يعنى صاحبان خرد قرآن يا مواعظ را مىشنوند ونيكوتر پيروى مينمايند .