حركت فلك نخواهد بود ودر نتيجة در اثر اين دو حركت هم اختلافى نخواهد
بود وچون مؤثرهاى عالم كه نجوم وأفلاك مىباشند به مركز أولية برميگردند واز
نظر ابعاد واتصالات ومناظرات ومناسبات به هيچ وجه اختلافى در ادوار نيست ، در
حوادث وموجوداتى كه اثر نجوم وأفلاك مىباشد نيز اختلافى پديد نيايد واين
تناسخ تناسخ ادوار وأكوار است . واختلاف در اينست كه دوره كبرى چند سال
است ، بيشتر از آنان برآنند كه سى هزار سال است وبعضي قائلند كه سيصد وشصت هزار
سال است ودر اين ادوار حركت وسير ثوابت ملحوظ ومعتبر است نه حركت وسير
سيارات .
اين بود أصل مذهب تناسخ وقائلين به تناسخ به پنج فرقه منشعب مىشوند :
1 - نسوخيه : گروهى از آنان گويند كه جان انساني پس از مرگ منتقل به بدن
انسان ديگر مىشود مثلا جان زيد منتقل به بدن عمرو وپيوسته از بدني به بدن ديگر در
انتقال وجريان است . واين گروه را نسوخيه نامند .
2 - مسوخيه : گروهى از آنان را عقيدت آنست كه روح انسان پس از مرگ
به بدن حيوانات منتقل وهر روحي به تناسب به بدن حيواني منتقل مىشود به اين معنى كه
روح نيكان وسعداء به بدن حيوانات شريف مانند أسب منتقل مىگردد وروح بدان
وأشقياء به بدن حيوانات پست وموذى مانند سگ منتقل مىگردد . روح شخص شجاع
به بدن شير وشخص مكار به بدن روباه منتقل مىشود ، واين گروه را مسوخيه نامند .
3 - فسوخيه : گروهى از آنان گويند كه روح اشخاص پس از مرگ به نباتات
از قبيل درختان منتقل مىشود ، واين گروه را فسوخيه نامند .
4 - رسوخيه : گروهى گويند كه جانها پس از مرگ بجمادات منتقل مىگردد ،
واين گروه را رسوخيه نامند .
5 - گروهى به عكس فرق چهارگانه قائل به تناسخ صعودى مىباشند نه نزولى
به اين معنى كه مىگويند روح نباتى پس از مرگ به بدن پست ترين حيوانات
مانند كرم منتقل مىگردد وروح أو پس از مرگش به بدن حيوانات بالاتر وقويتر منتقل
وبتدريج از مرتبهيى بمرتبه يى بالاتر منتقل مىشود تا برسد به انسان وروح انسان پس
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 233
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٢٣٣