تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 208

مساهمون:

ص٢٠٨
درك نكرده بطور اطلاق منكر تفويض شده ( پايان گفتار مرحوم مجلسي ) . ( ج ) - نظريه‌است كه از دو طرف افراط وتفريط ( جبر وتفويض ) بيرون ودر حد وسط قرار گرفته است وآن نظريه در لسان اخبار ودانشمندان ديني به امر بين الامرين ناميده شده ومبتكر اين نظريه أهل بيت عصمت وطهارت مىباشند وقبل از ابتكار اين نظريه دانشمندان چنين مىپنداشتند كه بين جبر وتفويض واسطه ومنزله‌اى نيست وپس از اظهار اين نظر از ناحية گنجوران وحى ، دانشمندان درصدد بر آمدند كه أفكار خود را با اين نظريه تطبيق نمايند لذا براي امر بين الامرين از ناحية دانشمندان تفسيرهايى شده كه بعضي از آنها با مذاق وبيانات مبتكرين اين نظريه سازگار نيست . به هر جهت ما أولا رواياتى را كه بطور اجمال جبر وتفويض را ابطال وامر بين الامرين را اثبات مىكند از نظر خوانندگان مىگذرانيم سپس تفسيرهايى كه براي اين نظريه بيان شده ياد آور مىشويم ونيز رواياتى را كه از أهل بيت در مقام بيان معنى امر بين الامرين رسيده است ذكر مىنمائيم . اما رواياتى كه جبر وتفويض را ابطال وامر بين الامرين را اثبات مىكند . 1 - ( ثقة الاسلام كلينى ) - قدس سره در باب جبر وقدر وامر بين الامرين أصول كافى روايتي بسند خود ( امام صادق ) آورده كه خلاصه آن به فارسي چنين است : مردى به امام صادق ( ع ) عرض كرد قربانت گردم آيا پروردگار بندگان را بر معاصي مجبور فرموده است ؟ " امام " : پروردگار عادل تر از اين است كه بندگان را بر معاصي مجبور فرمايد سپس آنان را به علت ارتكاب آنها عذاب كند . " سائل " : قربانت گردم پس آيا امر را به ايشان واگذار كرده است ؟ " امام " : اگر امر را به ايشان واگذار كرده بود براي آنها مقررات ومحدوديتى بوسيلة امر ونهى نبود . " سائل " : قربانت گردم آيا بين اين دو ، واسطه ومنزله‌يى است ؟ " امام " : آرى منزله‌يى است كه وسيعتر از فاصله آسمان وزمين است .