و روا نداشتند تا آنجا نماز جمعه گذارند . و آن مسجد آدينه معطل بماند ، تا به روزگارى ( كه ) قدرخان [ 1 ] جبرئيل بن عمر بن طغرل خان به بخارا امير شد . و نام [ 2 ] او طغرل بيك بود و كولارتكين لقب شده بود . وى چوبهاى آن مسجد را بخريد از ورثهء خوان سالار ، و آن مسجد [ 3 ] را ويران كرد ، و چوبها را [ 4 ] به شهر بخارا آورد ، و مدرسه اى بنا كرد به نزديك چوبهء [ 5 ] بقالان و آن چوبها را در آنجا [ 6 ] خرج كرد ، و مال بىحد آنجا [ 7 ] به كار برد ، و آن مدرسه را مدرسهء كولارتكين خوانند [ 8 ] . و خاك اين امير در آن مدرسه بود .
و شرغ [ 9 ] به اسكجكت روباروى است . و در ميان هر دو هيچ باغ و زمين خالى نيست الا رود عظيم است كه آن را رود سامجن خوانند . و امروز رود شرغ مىخوانند [ 10 ] و بعضى مردم حرام كام [ 11 ] خوانند . و پلى [ 12 ] عظيم بوده است بدين رود ميان هر دو ديهه . و بدين شرغ [ 13 ] هيچ وقت مسجد جامع نبوده است .
و به روزگار [ 14 ] ارسلان خان محمد بن سليمان به فرمان او اين پل را از خشت پخته ساختند بغايت محكم . و مسجد جامع بنا كردند ، از خالص مال [ 15 ] او .
به جانب اسكجكت رباطى ( فرمود ) ساختند به جهت [ 16 ] غريبان .
و اين ديهه را كندزى [ 17 ] بزرگ است ، و از بزرگى با شهر مقابله [ 18 ] توان كردن [ 19 ] .
و محمد بن جعفر ياد كرده است كه ايشان را در قديم بازارى بوده است [ كه ] در ميان زمستان هر سالى ده روز از ولايتهاى دور آمدندى [ 20 ] و بازارگانى
هامش
[ 1 ] - ( د ، م ، ب ، خ ) تا بروزگار قدرخان
[ 2 ] - ب ، خ : نام
[ 3 ] - د ، خ : بخريد ورثهء سالار آن مسجد - از ( م ، ب : ) خوان افتاده
[ 4 ] - د ، خ : و چوبهاى او را
[ 5 ] - خ : جويه
[ 6 ] - ش : آنجا ( در ) ندارد
[ 7 ] - ب : در آنجا
[ 8 ] - د ، خ : گويند
[ 9 ] - د ، خ : ذكر شرع
[ 10 ] - د ، خ : شرع گويند - م ، ب : شرع ( در چند موضع )
[ 11 ] - د ، ت : حوامكام
[ 12 ] - خ : و پل
[ 13 ] - د ، خ : و در اين دهه
[ 14 ] - د ، خ : و بروز
[ 15 ] - خ : از مال خالص
[ 16 ] - د ، خ : از براى
[ 17 ] - خ : دهه را كنبد - د : گنبدى
[ 18 ] - د : مقابل
[ 19 ] - ش : كرد
[ 20 ] - م ، ب : آمدند .